တ႐ုတ္ကုမၸဏီမ်ား ေဒသခံမ်ား၏ ယံုၾကည္မႈရေအာင္ ႀကိဳးပမ္းလာ

လဖိုင္

ျမန္မာျပည္တြင္ ဝင္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ေနေသာ တ႐ုတ္ စီမံကိန္းမ်ားသည္ ယခင္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး လက္ထက္က ျပဳလုပ္ခဲ့ဖူးျခင္း မရွိသည့္ အ ရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ႏုိင္ငံေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးမႈ၊ စီမံကိန္း အထေျမာက္ေစရန္ ေတြ႔ဆံုႀကိဳးပမ္းမႈမ်ား လုပ္ေန သည္ ဟု သိရသည္။

ေက်ာက္ျဖဴ – ကူမင္း ပုိက္လုိင္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနသည့္ တရုတ္အမ်ိဳးသား ေရနံေကာ္ပိုေရးရွင္း (CNPC) က ပုိက္လုိင္းတ ေလွ်ာက္ တြင္ အေျခစိုက္သည့္ အရပ္ဘက္ လူမႈ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးျခင္း၊ ၀မ္ေပါင္ ကုမၸဏီမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက စက္ တင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔တြင္ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ ေက်ာင္းသားမ်ား ျပဳလုပ္သည့္ ရွင္းလင္းပြဲသို႔ တက္ေရာက္ကာ အခ်က္အလက္မ်ား ျဖန္႔ေ၀ျခင္း၊ ႏွစ္ဘက္ ဆက္ဆံ ေရး ထူေထာင္ျခင္း၊ ဧရာဝတီ ျမစ္ဆံုဆည္ စီမံကိန္း ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ CPI ကုမၸဏီက ရပ္ရြာသားမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆုံျခင္း၊ ျမစ္ဆုံဆည္ေကာင္း ေၾကာင္း ေရးသားထားသည့္ စာမ်ားျဖန္႔ျဖဴးျခင္း ကဲ့သုိ႔ေသာ လႈပ္ရွားမူမ်ား ျပဳလုပ္လွ်က္ ရွိသည္။

“စီမံကိန္း စတုန္းက ေကာလာဟလေတြ သိပ္မထြက္ဘူး။ ဒီေနာက္ပုိင္းက်ေတာ့ ေကာလာဟလ ေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔အတြက္ လူေတြကို ေျပာျပဖုိ႔ ျပည္သူ႔ဆက္ဆံေရး အဖြဲ႔ဖြဲ႔လုိက္တာပါ” ဟု South-East Asia Crude Oil Pipeline Company Limited (SEAOP) ႏွင့္ South-East Asia Gas Pipeline Company Limited (SEAGP) ၏ ျပည္သူ႔ဆက္ဆံေရး တာ၀န္ခံ မစၥတာ က်န္းက ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။

ေက်ာက္ျဖဴ – ကူမင္း ပုိက္လုိင္း ျဖတ္သြားမည့္ ေနရာတေလွ်ာက္မွ အရပ္ဘက္ လူမႈ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ အဆက္အဆံ၊ ေတြ႔ဆုံမူမ်ား ျပဳ လုပ္ ခဲ့ၿပီး စီမံကိန္းေၾကာင့္ ေပၚေပါက္လာသည့္ ျပႆနာမ်ားကို အျမန္ဆုံး ရွင္းေပးသြားမည္ဟု ဆုိေၾကာင္း China National Petroleum Corporation ၏ လူမႈဆက္ဆံေရး တာ၀န္ရွိသူမ်ားနွင့္ ၁၁ ရက္ေန႔က ေတြ႔ဆုံခဲ့သည့္ မေကြးၿမိဳ႕ Green Network မွ ကိုအုိ လာက ဆုိသည္။

“သူတုိ႔ေျပာတာကေတာ့ စီမံကိန္းနဲ႔ ဆုိင္တာေတြကို ေျဖရွင္းေပးမယ္၊ ဒါေပမယ့္ တျခားလူေတြ လုပ္တာကိုေတာ့ မရွင္းေပးႏုိင္ဘူးလို႔ ေျပာ တယ္။ ဒါနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ကလည္း ဒီျပႆနာေတြက ပိုက္လုိင္းလာမွ ျဖစ္လာတာခ်ည္းပဲလို႔ ျပန္ေျပာလုိက္ေတာ့ ျပႆနာေတြ ရွိရင္ ခ်ေရးေပး လုိက္ပါ၊ အထက္ကို တင္ျပေပးပါမယ္ဆုိၿပီး မွတ္ေတာ့ မွတ္သြားတယ္” ဟု ကိုအုိလာက ေျပာသည္။

ယင္းသည္ ယခုလ အလယ္ပုိင္းက မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ပုိက္လုိင္း ျဖတ္သြားရာ ေဒသမ်ားမွ အရပ္ဘက္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ား က ထုတ္ျပန္သည့္ ေၾကညာခ်က္ကို ျပန္လည္ တုန္႔ျပန္ရန္ အလ်င္စလို ဖြဲ႔စည္းထားျခင္း ျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ကိုအုိလာက ရွင္းျပသည္။

“သူတို႔က ဂ်ာနယ္ေတြထဲမွာ ပါသြားတာေတြကို ျပန္ရွင္းခ်င္တဲ့ သေဘာနဲ႔ အေလာတႀကီး ဖြဲ႔လုိက္ တဲ့ ပုံစံ ျဖစ္ေနတယ္” ဟု သူက ေျပာ သည္။

စက္တင္ဘာ လကုန္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ေၾကးစင္ေတာင္ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ရွင္းလင္းပြဲတြင္လည္း ဦးပုိင္ကုမၸဏီႏွင့္ တြဲဖက္ လုပ္ကုိင္ ေန သည့္ ၀မ္ေပါင္ကုမၸဏီမွ တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ေျဖရွင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

“လက္ပန္းေတာင္းေတာင္ တုန္းက သူတို႔ဘက္က ျပန္ရွင္းျပခ်င္တာေတြ စာရြက္စာတမ္း ေပးခ်င္ တာေတြ ရွိတယ္။ဒါေပမယ့္သူတို႔ကိုစင္ေပၚ တက္ခြင့္ မေပးလိုက္ဘူး။ တဘက္က အျမင္ေစာင္းမွာစုိးလို႔ သူတို႔လည္း စာနယ္ဇင္း ရွင္း လင္းပြဲတပြဲ လုပ္ထားတယ္။ သူတို႔ဘက္က လုပ္ၿပီး ကုိယ့္ဘက္က မလုပ္ေသးလို႔ လုပ္တာပါ” ဟု ၈၈ မ်ိဳးဆက္ေက်ာင္းသား မ်ား အဖြဲ႔မွ ကိုဉာဏ္လင္းက ေျပာသည္။

ထုိကဲ့သို႔ PR မ်ား ဖြင့္လွစ္ျခင္းသည္ ေကာင္းမြန္ၿပီး ကုမၸဏီသို႔ ေျပာလုိသည္မ်ားကိုလည္း ေျပာႏုိင္ေၾကာင္း ကိုဉာဏ္လင္းက ဆိုသည္။

“အရင္တုန္းက ပိတ္ထားတာေလ။ အခုေတာ့ ေဒသခံေတြ နစ္နာတာေတြ ေျပာလို႔ရတယ္။ အရင္ တုန္းကဆုိ ေျပာရ သိပ္ခက္တယ္။ တ ကယ္ ရပ္တည္ရင္ေတာ့ တုိင္းျပည္အက်ိဳး၊ ေဒသခံေတြအက်ိဳး ဘက္ကပဲ ရပ္တည္မွာပါ” ဟု ၎က ေျပာသည္။

ယခုလက္ရွိတြင္ အရပ္ဘက္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို ပိုမို အသိအမွတ္ ျပဳလာၾကေၾကာင္း၊ ယခင္က ေတာင္းဆိုမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခ်င္ခဲ့ေသာ္ လည္း စု႐ံုးခြင့္ မရခဲ့သျဖင့္ ျခယ္လွယ္မႈမ်ား ခံခဲ့ရေၾကာင္း၊ ယခုလက္ရွိ အခ်ိန္တြင္ စိတ္ႀကိဳက္ ျခယ္လွယ္၍ မရႏုိင္ေတာ့ေၾကာင္း၊ သို႔ရာ တြင္ တင္းမာ မႈမ်ား ရွိေနဆဲ ျဖစ္သကဲ့သို႔ ထိုက္သင့္သည့္ ေျပလည္မႈမ်ားလည္း ရွိေနေၾကာင္း ၈၈ မ်ိဳးဆက္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုမင္းကိုႏုိင္ကရင္း ႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသည့္ ကုမၸဏီမ်ား၏ အရပ္ဘက္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အေပၚ အသိအမွတ္ျပဳလာမႈကို ရွင္းျပသည္။

“ႏိုင္ငံသားေတြအတြက္ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ အားေကာင္းလာဖို႔ တကယ္လိုအပ္တယ္။ လူမႈ အဖြဲ႔အစည္းေတြေရာ၊ပရဟိတလုပ္ငန္း ေတြပါ ညီညြတ္မယ္ဆိုရင္ ပိုအားေကာင္းလာၿပီးေတာ့ တဘက္ကလည္း တကယ္ အင္နဲ႔အားနဲ႔ ပိုၿပီးေတာ့ ညိႇလာရလိမ့္မယ္။ ျမစ္ဆုံ၊ ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လုိင္းကိစၥ၊ ဒါေတြက လုံး၀ ၿပီးျပတ္ေသးတာမွ မဟုတ္တာ” ဟု သူက ဆုိသည္။

ျမစ္ဆုံစီမံကိန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနသည့္ CPI ကုမၼဏီက ေျပာင္းေရႊ႕ခံ ရြာသားမ်ားကို ဆန္ ၆ လစာ ေပးမည္ဟု စည္း႐ုံးျခင္း၊စီမံ ကိန္း ေကာင္းေၾကာင္း ေရးသားထားသည့္ စာရြက္စာတမ္းမ်ား ျဖန္႔ေ၀ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ရြာသားမ်ားႏွင့္လည္း ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳ လုပ္ ခဲ့သည္။

“တ႐ုတ္ ကုမၸဏီေတြက တုိက္႐ုိက္ ျပည္သူ႔အသံကို နားေထာင္ ေျဖရွင္းလို႔ရတဲ့ အေျခအေန၊အ ခြင့္အေရးေတြရွိပါတယ္။ အရင္စီမံကိန္းေတြ လုပ္တဲ့အခါ ျပည္သူလူထုဆႏၵကုိ အေလးမထားခဲ့ဘူး၊ တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ပဲ အဆင္ေျပ ေအာင္ လုပ္ခဲ့တာ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ အပုိင္း မွာလည္း အားနည္းခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ႐ုံးကို ေျပလည္ခ်င္လုိ႔ လာေရာက္ ညိႇႏိႈင္းတာေတာ့ မရွိသေလာက္ပါပဲ” ဟု ၈၈ မ်ိဳး ဆက္ေက်ာင္း သားေခါင္းေဆာင္ တဦးျဖစ္သူ ကိုၿပဳံးခ်ိဳက ေျပာသည္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္မႈ စစ္တမ္း (EIA)၊ လူမႈဝန္းက်င္ ထိခုိက္မႈ စစ္တမ္း (SIA) ေတြ လုပ္ဖုိ႔ ဥပေဒ မရွိပါဘူး။ ဒါေပ မယ့္ CPNC က လုပ္ခဲ့ၿပီးသား ပုိက္လုိင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ EIA နဲ႔ SIA ေတြကို စြမ္းအင္၀န္ႀကီး ဌာနကုိ ေပးထားပါတယ္” ဟု CPNC မွ ျပည္သူ႔ ဆက္ဆံေရး တာ၀န္ခံ မစၥတာက်န္းက ရွင္းျပသည္။

အမ်ားျပည္သူသို႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိစြာ ထုတ္ေဖာ္ျပသမႈ မရွိျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး တျခား စီမံကိန္းမ်ားသည္လည္း EIA ႏွင့္ SIA ကို လူထုသို႔ ခ်ျပျခင္း ရွိမရွိႏွင့္ ပတ္သက္၍ CPNC ၏ ျပည္သူ႔ ဆက္ဆံေရး ဌာနမွ မခင္စႏၵာက ေမးခြန္းထုတ္သည္။

ပုိက္လုိင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ ကုမၸဏီမ်ားက ေဒၚလာ ၆ သန္းကို အစပုိင္းလႉဒါန္းမည္ ျဖစ္ၿပီး ေနာက္ပုိင္းတြင္ ႏွစ္စဥ္ ေဒၚလာ ၂ သန္း ကုိ စီမံကိန္း လည္ပတ္ျခင္းေၾကာင့္ ထိခိုက္သြားသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားအား တာ၀န္ယူသည့္ အေနျဖင့္ ျပန္လည္ ေပးဆပ္သည့္ အခါ မ်ား တြင္ အသုံးျပဳသြားရန္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

SEAOP ႏွင့္ SEAGP ကုိ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ေဟာင္ေကာင္၌ ကုမၸဏီ မွတ္ပုံတင္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ မွတ္ပုံတင္ခဲ့သည္။ ၎ ကုမၸဏီႏွစ္ခုတြင္ South-East Asia Pipeline Company Limited (SEAP) က ရွယ္ယာ ၅၀.၉ ရာခုိင္ႏႈန္းစီ ပါ၀င္ထားၿပီး SEAP ကုိ China National Petroleum Corporation က တုိက္႐ုိက္ စီမံခန္႔ခြဲသည္။