အညြန္႔ခ်ဳိးခံလိုက္ရတဲ့ အနာဂတ္တခု

နန္းဆိုင္ႏြမ္

ေျမာက္ဒဂုံ ၿမိဳ႕နယ္ ၄၆ ရပ္ကြက္ ဆယ္ေပ ပတ္လည္သာသာရွိသည့္ ပ်ဥ္ေထာင္အိမ္ အခန္းက်ဥ္းေလးထဲတြင္ လူငယ္တဦး ထုိင္ ေန ၏။

သူထုိင္ေနရာ ၾကမ္းျပင္ေအာက္တြင္လည္း အုိင္ေနေသာ မသန္႔ရွင္းသည့္ေရဆုိးမ်ားေၾကာင့္ အနံ႔အသက္မ်ားကလည္း မေကာင္း လွ။

ထုိင္ေနသည့္ အဆုိပါ လူငယ္၏အမည္မွာ ေမာင္ေ၀ယံႏုိင္ျဖစ္ၿပီး လက္ရွိတြင္ အလုပ္အကုိင္မရွိ၊ ၀င္ေငြမရွိသည့္ သူ၏အေျခအေန ကုုိ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ ျဖစ္လ်က္ရွိသည္။

သူသည္ အသက္မျပည့္ေသးဘဲ စုုေဆာင္းခံရသည့္ ကေလးစစ္သားတဦး ျဖစ္ခဲ့ရၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ မိခင္ေစ်းေရာင္းရသည့္ ေငြျဖင့္ သာ စားေသာက္ေနရသည့္အတြက္ ၀င္ေငြရရွိမည့္ အလုပ္တခုကုိ အျမန္ဆုံး လုိအပ္ေနျခင္း ျဖစ္၏။

သူ စစ္သားျဖစ္လာခဲ့ျခင္းမွာလည္း ၀ါသနာပါ၍ေတာ့ မဟုတ္၊ လြန္ခဲ့သည့္ ၂၀၀၆ ခုနစ္ ၁၂ လပိုင္းက အင္းစိန္ဘက္သုိ႔ ကားေလွ်ာက္ စီးရာမွ ယူနီေဖာင္း၀တ္ ရဲတဦးက ေခၚယူကာ စစ္တပ္ထဲသို႔ သြင္းလုိက္သည့္အတြက္ ေရာက္ရွိသြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္၏။

စစ္ထဲသုိ႔ အသြင္းခံရကာစက အသက္ ၁၃ ႏွစ္သာ ရွိေသးသည့္ သူ႔ကုိ ဒညင္းကုန္း၊ မဂၤလာဒံု စစ္သားစုေဆာင္းေရး ဌာနသို႔ ပုိ႔ေဆာင္ ခဲ့သည္။

“က်ေနာ့္ကို စေခၚသြားတုန္းက ထမင္းစားကတ္ ရမယ္ လိုက္ခဲ့လို႔ေျပာလုိ႔ လိုက္သြားတာပါ”ဟု စစ္သား စုေဆာင္းခံရစဥ္က အေျခ အေနကုိ ေမာင္ေဝယံႏိုင္က ျပန္လည္ ေျပာျပ၏။

ရြယ္တူလူငယ္ ၂၀၀ ခန္႔ စုေဆာင္းေရးတြင္ ေတြ႔ေသာ္လည္း တဦးႏွင့္တဦး မည္သုိ႔မည္ပုံ ေရာက္လာသည္ကုိ မေမး၀ံ့ၾကဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။

စုေဆာင္းေရးတြင္ ၁၂ ရက္ခန္႔၊ ထုိေနာက္ ရန္ကုန္တုိင္း ေဖာင္ႀကီး- မင္းကုန္း ၾကည္း ၊ ေရ၊ ေလ သင္တန္းေက်ာင္းတြင္ ၄ လ ခန္႔ စစ္ပညာ သင္ၾကားရေလသည္။

သင္တန္းတက္သည့္ အခိ်န္မွာေတာ့ အိမ္ႏွင့္အဆက္အသြယ္ ျပတ္ခဲ့ရၿပီး သင္တန္းဆင္းခ်ိန္ မိခင္ျဖစ္သူ ေဒၚဥမၼာထံ စာေရး အေၾကာင္းၾကားခဲ့သည့္အခါမွသာ သားျဖစ္သူ စစ္တပ္ထဲသုိ႔ ေရာက္ရွိမွန္း သိခဲ့ရသည္။

တကယ္ေတာ့ ေမာင္ေ၀ယံႏုိင္မွာ တခ်ိန္က ငွက္ဖ်ားဒဏ္ေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္ကုိ ထိခုိက္ထားသည့္ ေရာဂါသည္တဦးျဖစ္ရာ မိခင္ျဖစ္ သူက တာ၀န္ရွိသူမ်ားကုိ ရွင္းလင္းျပ၍ ျပန္လည္ေခၚေဆာင္ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ေသာ္လည္း စစ္သားအျဖစ္ စုေဆာင္းခံထားရစဥ္က ေမြးသကၠရာဇ္ႏွင့္ မိခင္နာမည္ကိုလည္း ျပင္ဆင္ေရးသားထားသည့္ အတြက္ မေအာင္ျမင္ခဲ့ေပ။

“က်မ သူ႔စစ္သင္တန္းကို ေရာက္သြားတဲ့အခ်ိန္မွာ တပ္ၾကပ္က အေဒၚ့သားက က်ပ္မျပည့္ဘူးလုိ႔ ဆုိတယ္၊ က်ပ္မျပည့္ရင္ က်မကိုျပန္ေပးပါလုိ႔ ေျပာေတာ႔၊ စစ္တပ္မွာ အရည္အခ်င္းမလုိဘူး အရည္အတြက္ပဲ လုိတယ္၊ ကို္ယ္ပိုင္နံပါတ္ တပ္ၿပီး သြားၿပီ၊ ျပန္လိုခ်င္ ရင္ သူ႔တပ္ရင္းကို သြားလို႔ေျပာတယ္”ဟု ေဒၚဥမၼာက သားျဖစ္သူ စစ္ထဲေရာက္ကာစ အေျခအေနကုိ ေျပာသည္။

ဤသုိ႔ျဖင့္ ၂၀၀၇ ခုနစ္ ၄ လ ပုိင္းတြင္ ပုေလာၿမိဳ႕ ေျခလ်င္ တပ္ရင္း(ခလရ) ၂၈၅ သို႔ တပ္သားသစ္ တဦး အျဖစ္ ေရာက္သြားခဲ့ၿပီး တပ္ထဲတြင္ အသက္ ငယ္ရြယ္သူျဖစ္သည့္အတြက္ အရာရွိမ်ား ေရွ႕တန္းထြက္လွ်င္ အိတ္မ်ားလြယ္ေပးရျခင္း၊ ေသနတ္တုိက္ရျခင္း စသည့္ ေအာက္ေျခသိမ္း အလုပ္မ်ား လုပ္ကုိင္ရေလသည္။

ထုိ႔ေနာက္ ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ တိရစာၦန္ ေမွာင္ခိုတင္သြင္းသည့္ကိစၥတြင္ တပ္ၾကပ္ႀကီးတဦး လာဘ္စားမႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေမာင္ေ၀ယံႏုိင္ ကိုပါ အေရးယူ ခံရသည္။ အေရးယူမႈတြင္ အထက္အရာရွိွက သူ႔ကို တပ္နယ္ေျမပတ္လည္ က်င္းတူး အျပစ္ေပးရာမွ စတင္၍ တဖက္ ႏိုင္ငံသုိ႔ တပ္ေျပး အေနျဖင့္ ထြက္ေျပးခဲ့ရေၾကာင္း သိရသည္။

“အစကေတာ့ သူငယ္ခ်င္း သံုးေယာက္ေလာက္ ထြက္ေျပးဖို႔တိုင္ပင္တယ္၊ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ေတြက က်ေနာ္နဲ႔မလိုက္ခဲ့ဘူး၊ ေတာမွာ ဆိုေတာ့ ငွက္ေပ်ာအူေရနဲ႔ အသက္ရွင္ခဲ့ရတယ္၊ ေတာထဲမွာ တပတ္ေလာက္ အစာမစားဘဲ ေနလာရတာ”ဟု ၎က ဆုိသည္။

ေတာထဲ၌ ရက္သတၱ တပတ္ၾကာေနၿပီးေနာက္ ထုိင္းနယ္စပ္သို႔ ေရာက္ရွိကာ မွတ္ပံုတင္ မရွိသည့္အတြက္ စက္႐ုံ တ႐ုံတြင္အလုပ္ လုပ္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၂ ခုနစ္တြင္ မိဘထံ ဆက္သြယ္ႏုိင္ခဲ့သည္။

“က်မသား စစ္တပ္ကေန ထြက္ေျပးသြားတာကို မေျပာဘဲ ေရွ႕တန္းမွာ က်န္ခဲ့တယ္လို႔ အေၾကာင္းၾကားလာတယ္၊ ေသသြားၿပီလား ဆုိေတာ့၊ သူတုိ႔က မသိဘူးလို႔ဘဲ ေျပာပါတယ္”ဟု ေမာင္ေဝယံႏုိင္ ၏ မိခင္က ေျပာျပသည္။

ေနာက္ဆံုးတြင္ ထုိင္းႏိုင္ငံ နယ္စပ္မွ အလုပ္ပြဲစား ဦးျမင့္ေအာင္က ေငြက်ပ္ သံုးသိန္း ေျခာက္ေသာင္းႏွင့္ ေရြးလာ၍ ရန္ကုန္သို႔ ေခၚခဲ့ေသာ္လည္း ရန္ကုန္ေရာက္သည့္ အခါ စစ္ေျပးအမႈျဖင့္ အဖမ္းခံရေလသည္။

ထုိ႔ေနာက္ ေထာင္ဒဏ္ ၁ ႏွစ္ ၆ လ ႏွင့္ ႀကိမ္ဒဏ္ အခ်က္ေပါင္း ၂၀ အ႐ိုက္ခံရသည္ဟု ေမာင္ေ၀ယံႏုိင္ က ေျပာဆုိသည္။

ထုိသုိ႔ စစ္တပ္မွ ထြက္ေျပးသည့္အတြက္ ဥပေဒအရ ျပစ္ဒဏ္က်ခံခဲ့ရေသာ္လည္း တပ္မေတာ္ အတြင္း၌ ေနစဥ္ ရရွိသည့္ လစာ စုေဆာင္းေငြ က်ပ္ ၂ သိန္း ေက်ာ္ကုိမူ တပ္မေတာ္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ျပန္မေပးခဲ့ဟု ဆုိသည္။

“က်ေနာ္ စစ္တပ္တုန္းက စုေဆာင္းထားတဲ့ ဘဏ္က ပိုက္ဆံ ႏွစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္း ျပန္လုိခ်င္တယ္၊ အခုအထိ ျပန္မေပးေသးဘူး၊ ျပန္ ရရင္ေတာ့ က်ေနာ္ အလုပ္တခု လုပ္မယ္”ဟု ေမာင္ေဝယံႏိုင္က ေျပာသည္။

ကေလးစစ္သားအမ်ားစုမွာ မိမိ အိမ္ႏွင့္အဆင္မေျပကာ ၀င္ေရာက္ျခင္း၊ တခ်ိဳ႕သည္ စစ္သားမ်ားက လိမ္ညာေခၚျခင္း၊ ၿခိမ္းေျခာက္ ေခၚယူျခင္း နည္းမ်ိဳးစံုေၾကာင့္ ပညာကုိ ပစ္ပယ္၊ မိဘကုိ စြန္႔လႊတ္၍ စစ္တပ္ထဲသုိ႔ ေရာက္လာခဲ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္၏။

အသက္ မျပည့္ေသးသည့္ ကေလးအရြယ္မ်ား စစ္ထဲသုိ႔ ေရာက္လာၾကျခင္းမွာ တပ္ရင္းတရင္းလွ်င္ တပ္သားသစ္ ၁၀ ဦး စုေဆာင္း ရမည္ ဆုိသည့္ စနစ္ေၾကာင့္ပင္ ဆုိရမည္။

ျမန္မာ တျပည္လံုးရွိ တပ္ရင္းမ်ားကို တလလွ်င္ စစ္သား ၁၀ ဦး စုေဆာင္းေပးရမည္ဆုိသည့္ စနစ္ ဆက္လက္ က်င့္သံုး ေနပါက ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းမႈ မေပ်ာက္ႏိုင္ေၾကာင္း မဂၤလာဒံုတြင္ ေနထုိင္သည့္ အၿငိမ္းစား စစ္မႈထမ္းေဟာင္းတဦး က ဧရာ၀တီသို႔ေျပာသည္။

အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္သူကိုသာ စစ္သား စုေဆာင္းရမည္ဟု သတ္မွတ္ထားေသာ္လည္း စစ္သား ၁၀ ဦး မျပည့္လွ်င္ ထုေခ်လႊာေတာင္းခံရကာ၊ ရာထူးမတိုးမည္ကို စိုးရိမ္သျဖင့္၊ အသက္မျပည့္သည့္ ကေလးငယ္မ်ားကုိ မွတ္ပံုတင္လိပ္စာ အတုမ်ားျပဳလုပ္၍ ေခၚယူစုေဆာင္းသည့္ အေလ့အက်င့္ကုိ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းမွ စတင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။

ထုိသုိ႔ စုေဆာင္းခံရသည့္ ကေလးသူငယ္မ်ားအေနျဖင့္ ပညာေရးပုိင္းတြင္လည္း ျပန္လည္ရပ္တည္ရန္ ခဲယဥ္းသကဲ့သုိ႔ လူမႈ အသုိင္း အ၀န္းတြင္လည္း စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ထိခုိက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာသည္ကုိ ေတြ႔ရသည္။

ထုိ႔အတြက္ ကေလးစစ္သားအျဖစ္မွ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာသူမ်ားကိုလည္း အစိုးရအေနျဖင့္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ျပဳစုမြမ္း မံ သင္တန္းမ်ားျပဳလုပ္ေပးသင့္သည္ဟု အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္(NLD)မွ စစ္သားစုေဆာင္းခံရသည့္ ကေလးသူငယ္မ်ားကို ကူညီေပးေနသည့္ ေဒၚေလးေလးက ဧရာ၀တီသို႔ေျပာသည္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အလုပ္သမား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္(ILO) က အစိုးရအဖြဲ႔မ်ား၊ NGO မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္မွ ႏုတ္ထြက္ခြင့္ ေပးလိုက္သည့္ ကေလးစစ္သားမ်ား ေရရွည္ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးအတြက္ တာဝန္ယူပံ့ပိုးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးရန္ စီစဥ္လ်က္ရွိသည္ဟု သိရသည္။

စစ္တပ္မွ ႏုတ္ထြက္ခြင့္ရသည့္ ကေလးစစ္သားေဟာင္းမ်ားကို ေထာက္ပံ့ေပးရန္ ILO က ျပည္တြင္းျပည္ပ ကုမၸဏီမ်ား၊ အစိုးရ အဖြဲ႔မ်ား၊ NGO ႏွင့္ INGO မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ၿပီး သုေတသန စစ္တမ္းကို Myanmar Marking Research Development (MMRD) ေကာက္ယူေပးေနေၾကာင္း၊ ကေလးစစ္သားေဟာင္း အားလံုးကို ေထာက္ပံ့ႏိုင္ရန္ႏွင့္ ေရရွည္ စီးပြားျဖစ္ တည္ႏိုင္ရန္လည္း ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု ဆိုသည္။

ILO အေနျဖင့္ ျပန္လြတ္လာသည့္ ကေလးစစ္သား အမ်ားစုရွိရာ ရန္ကုန္တိုင္း၊ ပဲခူးတိုင္းႏွင့္ ဧရာဝတီတိုင္း ေဒသမ်ားတြင္ လုပ္ ငန္း မ်ား ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္သြားမည္ ျဖစ္ၿပီး နယ္ေျမ အေၾကာင္းကိုလည္း စံုစမ္းသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ လက္ရွိတြင္ အစိုးရ တပ္ ႏွင့္ သေဘာတူညီခ်က္အရ လုပ္ေဆာင္ေနသည္။

ထုိသို႔ ကေလးစစ္သားပေပ်ာက္ေရးအတြက္ ကုလသမဂၢႏွင့္ျမန္မာအစိုးရတို႔ လက္ေတြ႔ လုပ္ငန္းစဥ္ ေဖာ္ေဆာင္ေရး သေဘာ တူညီမႈ (Plan of Action) စာခ်ဳပ္ကို မၾကာေသးခင္က ေနျပည္ေတာ္တြင္ လက္မွတ္ေရး ထိုးခဲ့သည္။

ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ၾကာ ျပည္တြင္းစစ္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ကေလးစစ္သား အသုံးျပဳမႈကုိ တပ္မေတာ္သာမက တုိင္းရင္း သား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္း မ်ားကလည္း အသုံးျပဳလ်က္ရွိသည္ဟု ႏုိင္ငံတကာ ေလ့လာသူမ်ားက ေျပာဆုိမႈမ်ား ရွိသည္။

ထုိ႔အတြက္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ ၁၇ ဖြဲ႔ရိွသည့္အနက္ ကုလသမဂၢက ေလ့လာျပဳစုထားသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ၂၀၁၃ ခု ႏွစ္ ေနာက္ဆံုး အစီရင္ခံစာတြင္ ပါ၀င္ေသာ တပ္ဖြဲ႔ ၇ ဖြဲ႔ႏွင့္သာ ကေလးစစ္သား ပေပ်ာက္ေရးကို ေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္း ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ကေလးသူငယ္မ်ားႏွင့္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ ဆိုင္ရာလုပ္ငန္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္ ေရး အဖြဲ႔ ဥကၠဌ လူဇင္ဘတ္ ႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အၿမဲတမ္း ကိုယ္စားလွယ္ သံအမတ္ႀကီး Ms.Sylvie Lucas က ဆုိသည္။

ကမၻာ့ ကုလသမဂၢ ကေလးမ်ား ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕(UNICEF) အေနျဖင့္ ၂၀၁၄ ခုနစ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ တ၀န္းလံုး၌ ကေလးစစ္သား လံုး၀ ပေပ်ာက္ေရး ႀကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး အသက္မျပည့္သည့္ ကေလးငယ္မ်ားကို လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔မ်ားက အသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းသည္ စစ္ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ရာေရာက္သည္ဟု ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒတြင္ ျပဌာန္းထားေၾကာင္း၊ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ မျပည့္ေသးသူမ်ားကို လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔မ်ားက အသံုးျပဳျခင္းသည္ အရြယ္မေရာက္ေသးသူအား စစ္မႈထမ္းေစျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သတ္မွတ္ ထားသည္။

ကေလးစစ္သားႏွင့္ အရြယ္ မေရာက္ေသးသူမ်ားကို စစ္မႈထမ္းအျဖစ္ အသံုးျပဳေနသည္မွာ ျမန္မာအစိုးရ စစ္တပ္တခုတည္းသာ မဟုတ္ဘဲ တိုးတက္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ ကရင္အမ်ိဳးသား တပ္မေတာ္ (DKBA)၊ ကခ်င္ လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ (KIA)၊ ကရင္ အမ်ိဳးသား အစည္းအ႐ံုး(KNU)၊ ကရင္နီ အမ်ိဳးသား တိုးတက္ေရးပါတီ (KNPP)၊ ရွမ္းျပည္ တပ္မေတာ္ ေတာင္ပိုင္း(SSA-S)၊ “ဝ” ျပည္ ေသြးစည္းညီညြတ္ေရး တပ္မေတာ္ (UWSA) စသည္တို႔လည္း ပါဝင္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢ၏ ၅ ႏွစ္ စစ္တမ္းတြင္ ေဖာ္ျပ ထား သည္။ ။