စစ္ပြဲကာလ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားလာေၾကာင္း KWAT ေထာက္ျပ

နန္းသူးေလ (ေကအိုင္စီ)

ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္(KIA)ႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရတပ္မ်ားၾကား ေလးလတာ တိုက္ပြဲ မ်ားျဖစ္ပြား ၿပီးေနာက္ အစိုးရတပ္ဘက္မွ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားလာေၾကာင္း ကခ်င္အမ်ိဳးသမီးအစည္းအ႐ံုး (KWAT)မွ ယမန္ေန႔က အစီရင္ခံတစ္ေစာင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ျမန္မာအစိုးရသည္ တိုင္းရင္းသားေဒသသို႔ စစ္ပြဲမ်ားဆင္ႏႊဲကာ စစ္ပြဲတြင္ အရပ္ျပည္သူမ်ားအား သတ္ျဖတ္ေနျခင္း၊ ေပၚတာဖမ္းဆီးျခင္းႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈ စသည့္တို႔ကို အစိုးရ တပ္က က်ဴးလြန္မႈမ်ားျပားလာေၾကာင္းကို အစီခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္လ ၂၄ရက္ေန႔က ျမန္မာအစိုးရတပ္သည္ သွ်မ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းရွိ ကခ်င္တပ္မဟာ(၄)ခံစစ္စခန္းမ်ားကို ထိုး စစ္ဆင္သည့္ကာလအတြင္း မူဆယ္ႏွင့္ ကြတ္ဆိုင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ အသက္ ၁၄ ႏွစ္ႏွင့္ ၁၇ ႏွစ္အရြယ္ မိန္းကေလးငယ္ ႏွစ္ဦးအပါအ၀င္ အသက္ ၄၀ အရြယ္ အမ်ိဳးသမီး တဦးကို အဓမၼျပဳက်င့္ခံခဲ့သည္ဟု KWAT က ေျပာသည္။

KWAT ၏ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေဒၚဆိုင္းလီဆိုင္းက “လက္ရွိ အေျခအေန ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ဘ၀ လံုျခံဳေရးအတြက္ တစံုတရာမွ် မရွိဘူး။”ဟု ေကအိုင္စီသို႔ ေျပာသည္။

အစိုးရဘက္မွ ထိုးစစ္ဆင္ တိုက္ခိုက္ေနသည့္ စစ္ပြဲမ်ား ရပ္စဲကာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ေနမႈႏွင့္ ကခ်င္အမ်ိဳးသမီး မ်ားအေပၚ အဓမၼျပဳက်င့္ေနမႈမ်ားအား ရပ္တန္႔ေပးရန္ႏွင့္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ားအား လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထား ၿပီး အကူအညီမ်ား ေပးႏိုင္ရန္အတြက္လည္း ၎က တိုက္တြန္းေျပာဆိုသည္။

ထို႔အျပင္ ကခ်င္ေဒသခံ ၂၅,၀၀၀ ေက်ာ္သည္ စစ္ပြဲေၾကာင့္ ေနရပ္စြန္႔ခြါကာ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္သြားခဲ့ရၿပီး ကေလးငယ္ ၂၀၀၀ခန္႔ သည္လည္း ေက်ာင္းမတက္ႏိုင္ေၾကာင္း KWAT အစီရင္ခံစာတြင္ ေထာက္ျပထားသည္။

ေနအိမ္စြန္႔ခြါ ထြက္ေျပးေနရသည့္ ဒုကၡသည္မ်ားကို ျပည္ပရွိ ကခ်င္ျပည္သူလူထုႏွင့္ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ (KIO)တို႔က တတ္ႏိုင္သမွ် စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ ေဆး၀ါးႏွင့္ ကုသမႈမ်ား ကူညီပံ့ပိုးေပးလွ်က္ရွိသည္။

ျမန္မာအစိုးရသည္ ျပည္တြင္းရွိ အစိုးရမဟုတ္သည့္ အဖြဲ႕အစည္း(NGO)s မ်ားမွ စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ားကို ကူညီမႈမ်ား ကို တားျမစ္ထားခဲ့သျဖင့္ ဒုကၡသည္မ်ားသည္ အကူအညီမရဘဲျဖစ္ကာ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည္ဟု KWAT က ေျပာသည္။

“အဓိကေတာ့ အစားအစာ မလုံေလာက္တဲ့ အခက္အခဲပါပဲ။ အခုလိုမိုးရာသီမွာဆို ေနမေကာင္းျဖစ္ၾကတာ မ်ားတယ္ ဒါေပမယ့္ ေဆး၀ါးလည္း မေလာက္ငွပါဘူး။” ဟု ေဒၚရွယ္လီဆိုင္းက ဆိုသည္။

KIA ႏွင့္ ျမန္မာစစ္တပ္တို႔အၾကား ၁၇ ႏွစ္ၾကာ အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးၿပီးေနာက္ ၂၀၁၁ ဇြန္လ ၉ ရက္္ေန႕တြင္ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရး ပ်က္ျပယ္ၿပီး တိုက္ပြဲမ်ားျပန္လည္ျဖစ္ပြားခဲ့ခ်ိန္မွစ၍ ျမန္မာစစ္တပ္ဘက္မွ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ မ်ားျပား လာခဲ့သည္ဟု KWAT ၏ အစီရင္ခံစာ၌္ ေဖာ္ျပပါရွိသည္။

ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားအၿပီး ပထမႏွစ္လအတြင္းတြင္ ကခ်င္ေဒသရွိ အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ မိန္းကေလးငယ္ ၃၇ ဦး အဓမၼျပဳက်င့္ခံရကာ ထိုအထဲမွ ၁၅ ဦး အသတ္ခံခဲ့ေၾကာင္းလည္း အစီရင္ခံစာတြင္ ေထာက္ျပထားသည္။

KWAT သည္ ၁၉၉၉ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ ၉ရက္ေန႔တြင္ စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး ၂၀၀၅-၂၀၀၈ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ လူကုန္ကူး မႈအစီရင္ခံစာ ၂ေစာင္ႏွင့္ ယမန္ေန႔က လူအခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈ အစီရင္ခံစာ အပါအ၀င္ စုစုေပါင္း ၃ ေစာင္ ထုတ္ ျပန္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။