ကၽြန္းဆြယ္ပြဲႏွင့္ အတူ က်ဆုံးခဲ့သည့္ ျမန္မာ့ေဘာလုံး

ခင္ေမာင္ေထြး (ပ်ဥ္းမနား)

ျမန္မာႏိုင္ငံ ေနျပည္ေတာ္၊ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလးႏွင့္ ေငြေဆာင္တို႔တြင္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၁ မွ စကာ ၂၇ ႀကိမ္ေျမာက္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲ စတင္ က်င္းပေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွ အားကစား ပြဲေတာ္၏ အစမွာ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ကြ်န္း ဆြယ္အား ကစား ၿပိဳင္ပြဲမွ ျဖစ္သည္။ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ ကြ်န္းဆြယ္ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲ ကို ၁၉၅၈ ခုႏွစ္၊ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ တိုက်ိဳၿမိဳ႕တြင္ က်င္း ပခဲ့သည့္တတိ ယ အႀကိမ္ေျမာက္ အာရွ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲတြင္ သေႏၶတည္ ခဲ့သည္။

အာရွ အားကစားပြဲ

အားကစားႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ အာရွတိုက္၏ လႈပ္ရွားမႈမ်ားသည္ အားနည္းသည္။ တႏိုင္ငံခ်င္း အလိုက္ ကိုယ့္နည္း ကိုယ့္ဟန္ျဖင့္သာ လႈပ္ ရွား ၾကသည္။ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ႀကီး မတိုင္မီက ေဒသဆိုင္ရာ အားကစား ပြဲေတာ္က်င္းပေရး စုေပါင္း ညိႇႏႈိင္းခဲ့ၾကသည္။ အိႏၵိယ အားကစား ေခါင္းေဆာင္ မစၥတာ ဆြန္ဒိက ဦးေဆာင္ လႈပ္ရွားခဲ့သည္။ ျမန္မာ အားကစား ေခါင္းေဆာင္ မ်ားကလည္း တက္ႂကြစြာ ပါ၀င္ခဲ့သည္။ အာရွ အားကစား ပြဲေတာ္ ေကာ္မတီ ဖြဲ႕စည္းၿပီး အိႏၵိယႏိုင္ငံ နယူးေဒလီ ၿမိဳ႕ေတာ္၌ ၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလထဲတြင္ ပထမဆုံး အာရွ အားကစား ပြဲေတာ္ကို က်င္းပရန္ ဆုံးျဖတ္ခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္လည္း အိႏၵိယႏိုင္ငံဘက္မွ ျပင္ဆင္မႈမ်ား မၿပီးစီးသျဖင့္ ၁၉၅၁ ခုႏွစ္ဆန္းသို႔ ေရႊ႕ၿပီး က်င္းပခဲ့သည္။ အာရွ အားကစား ပြဲေတာ္ တြင္ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ ေနရင္းျဖင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသဆိုင္ရာ အားကစား ပြဲေတာ္တရပ္ က်င္းပရန္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ ေဒသတြင္း အားကစား ေခါင္းေဆာင္မ်ား သေဘာေပါက္နားလည္ ခဲ့ၾကသည္။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ တိုက်ဳိၿမိဳ႕တြင္ ေမလ၌ က်င္းပသည့္ တတိယအႀကိမ္ ေျမာက္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ အားကစားပြဲတြင္ ေရာက္ရွိေနၾကသည့္ ျမန္မာ၊ ထိုင္း၊ မေလးရွားႏွင့္ လာအိုႏိုင္ငံ တို႔မွ အားကစား ေခါင္း ေဆာင္မ်ား ၁၉၅၈ ခုႏွစ္ ေမလ ၂၀ ရက္တြင္ စုေ၀း တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးၾကကာ ကၽြန္းဆြယ္ အားကစားပြဲ ေတာ္ က်င္းပေရး ေကာင္စီ ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ကၽြန္း ဆြယ္ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲကို ၁၉၅၉ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာထဲတြင္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕တြင္ က်င္း ပရန္ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။

ပထမအ အႀကိမ္ေျမာက္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွကၽြန္းဆြယ္ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲ (1st South East Asia Peninsula Games) ကို ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ ေကာက္ၿမိဳ႕တြင္ စတင္ က်င္းပခဲ့သည္။ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ ေဒသအတြင္း၌ ကၽြန္းဆြယ္ ႏိုင္ငံ ၇ ႏိုင္ငံရွိသည့္ အနက္ ကေမၻာဒီး ယား ႏိုင္ငံက ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ျခင္း မရွိသျဖင့္ က်န္ ၆ ႏိုင္ငံျဖစ္သည့္ ျမန္မာ၊ မေလးရွား၊ လာအို၊ စင္ကာပူႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔သာ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ၾကသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက စတင္သည့္ ၁၉၅၉ ခုႏွစ္ မွ စကာ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္အထိ ရွစ္ႀကိမ္စလုံး ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့သည္။ အိမ္ ရွင္အျဖစ္ ၂ ႀကိမ္ (၁၉၆ ၁/၁၉၆၉) လက္ခံက်င္းပ ေပးခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံအလိုက္ ႏွစ္ႀကိမ္စလုံး ပထမေနရာတြင္ ရပ္တည္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ပထမ ကၽြန္းဆြယ္ၿပိဳင္ပြဲတြင္ မူ ေရႊ ၁၁ ခု၊ ေငြ ၃၃ ခု၊ ေၾကး ၁၅ ခု ျဖင့္ အိမ္ရွင္ ထိုင္းႏိုင္ငံၿပီးလွ်င္ ေရႊတံဆိပ္ အမ်ားဆုံး ဆြတ္ခူးႏိုင္ခဲ့သည္။

ပထမအႀက္ိမ္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ကြ်န္းဆြယ္ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံက အားကစားနည္း ၁၀ မ်ဳိးတြင္ အားကစား သမား ေပါင္း ၁၂၆ ဦးျဖင့္ ပါ၀င္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ဒုတိယအႀကိမ္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ကၽြန္းဆြယ္ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲကို ျမန္မာႏိုင္ငံက အိမ္ရွင္အျဖစ္ လက္ခံက်င္းပခဲ့သည္။ ကေမၻာဒီးယား ႏိုင္ငံ ပါ၀င္လာသျဖင့္ ၇ ႏိုင္ငံစလုံး ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ ခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာ ၁၁ မွ ၁၆ ရက္ေန႔အထိ ကၽြန္းဆြယ္ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲကို ရန္ ကုန္ၿမိဳ႕ တၿမိဳ႕တည္း၌သာ က်င္းပ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ဖြင့္ပြဲ

ဒုတိယ အႀကိမ္ေျမာက္ အားကစား ပြဲေတာ္ ဖြင့္ပြဲကို ၁၉၆၁ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၁ ရက္ မြန္းလြဲ ၂ နာရီ မိနစ္ ၄၀ တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတႀကီး မန္း၀င္းေမာင္က “ဒုတိယ အႀကိမ္ေျမာက္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ကၽြန္းဆြယ္ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲႀကီးကို ယခုအခ်ိန္မွ စၿပီး ဖြင့္လွစ္လိုက္ သည္” ဟု မိန္႔ၾကားကာ ဖြင့္လွစ္ေပးလိုက္သည္။

ကၽြန္းဆြယ္ မီး႐ႉးတိုင္ကို ၁၉၃၆ ခုႏွစ္ ဘာလင္အိုလံပစ္ အေလးမ ၿပိဳင္ပြဲတြင္ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့သူ ဦးေဇာ္၀ိတ္က ေနာက္ဆုံးလူအျဖစ္သယ္ ေဆာင္ လာၿပီးေနာက္ ပင္မမီး႐ႉးတိုင္ႀကီးကို ထြန္းညိႇလိုက္သည္။ မီး႐ႉးတိုင္ႀကီးကို မီးထြန္းညိႇၿပီးေသာ အခါ အေျမာက္ ၁၂ ခ်က္ ပစ္ ေဖာက္ အေလးျပဳသည္။ ယင္းေနာက္ ျမန္မာ အားကစား သမား ေမာင္ေမာင္လြင္ (အေလးမ) က ဦးေဆာင္ တိုင္ေပးၿပီး ၿပိဳင္ပြဲ၀င္ ႏိုင္ငံ အားလုံးမွ ၿပိဳင္ပြဲ၀င္ အားကစား သမားမ်ားက ၿပိဳင္ပြဲ သစၥာဓိဌာန္ ဆိုၾကသည္။ ယင္းေနာက္ တပ္မေတာ္ ရဲညြန္႔ကေလးမ်ားက က်န္းမာ ေရးေလ့က်င့္ ခန္း မ်ား ျပသျခင္း၊ ရန္ကုန္ အထက္တန္း ေက်ာင္းေပါင္းစံုမွ ေက်ာင္းသူ ၄၀၀ က ကဗ်ာလြတ္အကျဖင့္ ကျပ ေဖ်ာ္ေျဖျခင္း မ်ားျပဳလုပ္ ၾက သည္။

အားကစားပြဲမ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ပထမဆုံး အႀကိမ္ က်င္းပသည့္ ႏိုင္ငံတကာ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲ၌အားကစားနည္း ၁၃ မ်ိဳးျဖစ္သည့္ေျပးခုန္ပစ္၊ ၾကက္ ေတာင္၊ ဘတ္စကက္ေဘာ၊ လက္ေ၀ွ႔၊ စက္ဘီးစီး၊ ေဘာလုံး၊ ေသနတ္ပစ္၊ ေရကူး၊ စားပြဲတင္ တင္းနစ္၊ ေဘာ္လီေဘာ၊ အေလးမႏွင့္ ရြက္ ေလွၿပိဳင္ပြဲတို႔ ထည့္သြင္း က်င္းပသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံက အမ်ိဳးသား အားကစားသမား ၁၂၀၊ အမ်ိဳးသမီး အားကစားသမား ၂၇ ဦးပါ၀င္ ယွဥ္ ၿပိဳင္ခဲ့သည္။ ေရႊ တံဆိပ္ ၃၅၊ ေငြတံဆိပ္ ၂၅၊ ေၾကးတံဆိပ္ ၂၂ ခုတို႔ျဖင့္ ႏိုင္ငံအလိုက္ ပထမရရွိသည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံက ေရႊတံဆိပ္ ၂၁ ခု၊ ေငြတံဆိပ္ ၁၈ ခု၊ ေၾကး တံဆိပ္ ၂၂ ခုျဖင့္ ႏိုင္ငံအလိုက္ ဒုတိယ ရသည္။ မေလးရွားႏိုင္ငံက ေရႊတံဆိပ္ ၁၂ ခု၊ ေငြ တံဆိပ္ ၁၆ ခု၊ ေၾကး တံ ဆိပ္ ၁၆ ခုျဖင့္ ႏိုင္ငံ အ လိုက္ တတိယရသည္။

၁၉၆၃

တတိယ အႀကိမ္ေျမာက္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲကို ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံက လက္ခံက်င္းပ ေပးျခင္း မရွိသျဖင့္ ၿပိဳင္ပြဲ ပ်က္ ခဲ့ ရသည္။

၁၉၆၅

တတိယ အႀကိမ္ေျမာက္ ကၽြန္းဆြယ္ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲကို ၁၉၆၅ ခုႏွစ္တြင္ မေလးရွားႏိုင္ငံက လက္ခံက်င္းပသည္။ ကေမၻာဒီးယား ႏိုင္ ငံက တတိယအႀကိမ္ေျမာက္ ကၽြန္းဆြယ္ ၿပိဳင္ပြဲကို အိမ္ရွင္အျဖစ္ လက္ခံက်င္းပျခင္း မရွိေသာ္လည္း မေလးရွား ၿပိဳင္ပြဲတြင္ ဧည့္သည္ အျဖစ္၀င္ ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံက အမ်ိဳးသား အားကစား သမား ၆၃ ေယာက္၊ အမ်ိဳးသမီး အားကစား သမား ၂၄ ေယာက္ ပါ၀င္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့သည္။ မေလးရွား ႏိုင္ငံ ကြာလာလမ္ပူ ကၽြန္းဆြယ္ ၿပိဳင္ပြဲမွာ ျမန္မာ အားကစား ေလာကအတြက္ မွတ္တမ္း၀င္သည့္ ႏွစ္ တႏွစ္ျဖစ္ သည္။ ျမန္မာလက္ေရြး စင္ ေဘာလုံးအသင္းက ေနာက္ဆုံး ဗိုလ္လုပြဲတြင္ ထိုင္းအသင္းႏွင့္ ၂ ဂိုးစီ သေရက်ၿပီး ပူးတြဲ ေရႊတံဆိပ္ ဆြတ္ခူးႏိုင္ခဲ့သည္။ ထိုင္းက ၂ ဂိုးစသြင္း ၿပီး ေအာင္ခင္က ေခ်ပဂိုး ၂ ဂိုးစလုံး သြင္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ဒုတိယ မွတ္တမ္းမွာ ကၽြန္းဆြယ္ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲတြင္ ပထမဆုံး ထည့္သြင္း က်င္းပသည့္ ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီးေဘာ္လီေဘာအသင္းက ထိုင္း အသင္းကို ႏွစ္ေက်ာ့စလုံး အႏိုင္ရကာ ေရႊတံဆိပ္ ဆြတ္ခူးႏိုင္ခဲ့ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

မေလးရွား ကၽြန္းဆြယ္ ၿပိဳင္ပြဲတြင္ အားကစားနည္း ၁၄ မ်ိဳး ထည့္သြင္း က်င္းပသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက အားကစားနည္း ၉ မ်ိဳး၌သာ ပါ၀င္ ယွဥ္ ၿပိဳင္ခဲ့သည္။ ဘတ္စကက္ေဘာ၊ စက္ဘီး၊ တင္းနစ္၊ စားပြဲတင္ တင္းနစ္ႏွင့္ ပိုက္ေက်ာ္ျခင္း ကစားနည္း တို႔တြင္ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ျခင္း မရွိ ပါ။ ေရႊတံဆိပ္ ၁၈ ခု၊ ေငြတံဆိပ္ ၁၄ ခု၊ ေၾကးတံဆိပ္ ၁၆ ခု ဆြတ္ခူး ႏိုင္ခဲ့သည္။

၁၉၆၇

စတုတၳအႀကိမ္ေျမာက္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ ကၽြန္းဆြယ္ အားကစားၿပိဳင္ပြဲ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၉ မွ ၁၆ ရက္အထိ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ ေကာက္ၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက အားကစားသမား အမ်ိဳးသား အမ်ိဳးသမီးေပါင္း ၁၅၀ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ သည္။ ပိုက္ေက်ာ္ ျခင္းႏွင့္ရပ္ဂ္ဘီ ေဘာလုံး တို႔မွလြဲ၍ အားကစားနည္း ၁၄ မ်ိဳးတြင္ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့သည္။ ေဘာလုံး ေရႊဆု အပါအ၀င္ ေရႊတံဆိပ္ ၁၁ ခု၊ ေငြတံဆိပ္ ၂၆ ခုႏွင့္ ေၾကးတံဆိပ္ ၃၀ သာ ဆြတ္ခူးႏိုင္ခဲ့သည္။

၁၉၆၉

ပဥၥမအႀကိမ္ေျမာက္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ ကၽြန္းဆြယ္ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲကို ၁၉၆၉ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၆ မွ ၁၃ ရက္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရန္ ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပခဲ့သည္။

အားကစားနည္း ၁၅ မ်ိဳးျဖစ္သည့္ ေျပးခုန္ပစ္၊ ၾကက္ေတာင္၊ ဘတ္စကက္ေဘာ၊ လက္ေ၀ွ႔၊ စက္ဘီး၊ ေဘာလုံး၊ ကၽြမ္းဘား၊ ဂ်ဴဒို၊ ေသ နတ္ ပစ္၊ ေရကူး၊ စားပြဲတင္တင္းနစ္၊ တင္းနစ္၊ ေဘာ္လီေဘာ၊ အေလးမ၊ ရြက္ေလွ တို႔ကို ထည့္သြင္း က်င္းပခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံေပါင္း ၇ ႏိုင္ ငံမွအုပ္ခ်ဳပ္ သူ နည္းျပဆရာႏွင့္ ဒိုင္လူႀကီး ၂၄၈ ဦး၊ အားကစား ေမာင္မယ္ ၉၂၀ ဦး၊ စုစုေပါင္း ၁၁၆၈ ဦး ပါ၀င္သည္။ ျမန္မာက ေရႊတံ ဆိပ္ ၅၇၊ ေငြတံ ဆိပ္ ၄၆၊ ေၾကးတံဆိပ္ ၄၉ ဆြတ္ခူးခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံအလိုက္ ပထမေနရာတြင္ ရပ္တည္ခဲ့သည္။

ကၽြန္းဆြယ္ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲကာလတြင္ ၁၉၆၉ ခုႏွစ္၌ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ဒုတိယ ႏွင့္ ေနာက္ဆုံးအႀကိမ္ အျဖစ္ ကၽြန္းဆြယ္ၿပိဳင္ပြဲကို လက္ ခံ က်င္းပခဲ့ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

၁၉၇၁

ဆ႒မအႀကိမ္ေျမာက္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ ကၽြန္းဆြယ္ အားကစားၿပိဳင္ပြဲကို ၁၉၇၁ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၁ မွ ၁၈ အထိ မေလးရွားႏိုင္ငံ ကြာ လာ လမ္ပူတြင္ က်င္းပသည္။

ျမန္မာ အားကစားအဖြဲ႕က ေရႊ ၂၀၊ ေငြ ၂၈၊ ေၾကး ၁၃ ခုျဖင့္ ႏိုင္ငံအလိုက္ စတုတၳအဆင့္သာ ရသည္။

၁၉၇၃

စင္ကာပူ ႏိုင္ငံတြင္ စက္တင္ဘာ ၁ မွ ၈ စင္ကာပူတြင္ က်င္းပခဲ့သည္။ ကၽြန္းဆြယ္ေဒသတြင္း ၇ ႏိုင္ငံစလုံး စုံညီစြာယွဥ္ၿပိဳင္သည့္ေနာက္ ဆုံး ၿပိဳင္ပြဲပင္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ အားကစား အဖြဲ႕က ေရႊ ၂၇၊ ေငြ ၂၀၊ ေၾကး ၁၁ ခုတို႔ျဖင့္ ႏိုင္ငံအလိုက္ အဆင့္ ၄ မွာပင္ ရပ္ တည္ ႏိုင္ခဲ့ သည္။

၁၉၇၅

အေရွ႕ေတာင္ အာရွ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲ ေနာက္ဆုံးပြဲပင္ ျဖစ္သည္။ ေတာင္ဗီယက္နမ္၊ လာအို၊ ကေမၻာဒီးယား ႏိုင္ငံတို႔က အသီးသီး ႏုတ္ ထြက္ သြားၾကသည္။ ျမန္မာ၊ မေလးရွား၊ စင္ကာပူႏွင့္ ထုိင္းႏိုင္ငံတို႔သာ ဘန္ေကာက္တြင္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ၾကသည္။ ျမန္မာက ေရႊ ၂၈၊ ေငြ ၃၅၊ ေၾကး ၃၃ ျဖင့္ မေလးရွားအထက္ တတိယအဆင့္တြင္ ရပ္တည္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ကၽြန္းဆြယ္ အားကစား ၿပိဳင္ပြဲႏွင့္ အတူ ျမန္မာ ေဘာလုံး ေအာင္ျမင္မႈလည္း ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့ရသည္။ ။