အားမီ။
တစ္ႏွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္ ေျပာင္းလဲျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ရာသီဥတု အစြန္းေရာက္မႈမ်ားကို ကမာၻႏွင့္အ၀ွမ္း ႀကံဳေတြ႕ေနရခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဟာ လည္း အစြန္းေရာက္ ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္မႈမ်ားရွိေနၿပီး ၂၀၀၆ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ထိ ၅ ႏွစ္ဆက္တိုက္ မုန္တိုင္းက်ေရာက္တဲ့ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံ ျဖစ္လာခဲ့ရသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္တြင္ မာလာမုန္တိုင္း၊ ၂၀၀၇ တြင္ အကာ့ရွ္မုန္တိုင္း၊ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ နာဂစ္မုန္တိုင္း၊ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္ ဘစ္ ဂ်္လီမုန္တိုင္း ႏွင့္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလတြင္ တိုက္ခတ္ခဲ့ေသာ ဂီရိမုန္တိုင္း စသျဖင့္ မုန္တိုင္းမ်ား ႏွစ္စဥ္ က်ေရာက္ခဲ့သည္။
ျမန္မာႏုိင္္ငံ ကမ္းရိုးတန္းေဒသ အတြင္းသို႔ ၁၈၈၄ ခုႏွစ္မွစတင္ကာ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ထိ ႏွစ္ေပါင္း ၁၃၀ အတြင္း မုန္တိုင္းတိုက္ခတ္ မႈေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ရွိခဲ့ေသာ္လည္း အပ်က္အစီး အမ်ားဆံုးျဖစ္သည့္ အားျပင္းေသာမုန္တိုင္း တိုက္ခတ္မႈမွာ ၁၇ ႀကိမ္ခန္႔ ရွိသည္ဟု အစိုးရထုတ္ သတင္းစာပါ ဂီရိမုန္တိုင္းမွတ္တမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
အားျပင္းမုန္တိုင္း ၁၇ ႀကိမ္ခန္႔ တုိက္ခတ္ခဲ့ေသာ္လည္း အမ်ားအားျဖင့္ ရခိုင္ကမ္းရိုးတန္းေဒသမ်ား၌သာ တိုက္ခတ္ခဲ့ၿပီး လူေန က်ဲပါး သည့္ ေတာင္ကုန္း ေတာင္တန္းမ်ား၌သာ က်ေရာက္ခဲ့သည့္အတြက္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ တြင္ တုိက္ခတ္ခဲ့သည့္ နာဂစ္မုန္တုိင္းေလာက္ ပ်က္စီး ဆံုးရွံဳးမႈမရွိဘဲ အေသအေပ်ာက္လည္း နည္းပါးခဲ့သည္။
နာဂစ္မုန္တိုင္းႏွင့္ ဂီရိမုန္တိုင္း တိုက္ခတ္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး တူညီေနတာ တစ္ခုကေတာ့ မုန္တိုင္းမျဖစ္ခင္ အစုိးရတာ၀န္ရွိ သူေတြ က ေဒသခံ ျပည္သူေတြကို အခ်ိန္မီထိေရာက္တဲ့ အသိေပးမႈေတြ မရွိခဲ့ဘူးလုိ႔ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕မွ ေဒသခံတစ္ဦးက ေျပာသည္။
“အခုဟာက ျဖစ္ၿပီးသြားမွပဲ ဘယ္ေလာက္ျဖစ္ သြားတယ္ဆိုတာသိတယ္။ မျဖစ္ခင္ေတာ့ ဘယ္ကမွ တိတိက်က် မုန္တိုင္း အေနအထား ဘယ္ေလာက္ ျပင္းႏိုင္တယ္ ဆိုတာတို႔၊ ဘယ္လိုျပင္ဆင္ပါတို႔ ဘယ္ကမွ ဘာမွ ေၾကျငာတာ အသိေပးတာမရွိဘူးဗ်။ နာဂစ္တုန္း ကလို ပဲေလ။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ လူေတြအမ်ားၾကီး ေသကုန္တာေပါ့ဗ်။ အခုလည္း ေျမပံုဘက္မွာဆို ေသတာပဲေလ။ မုန္တိုင္းၿပီးေနာက္ေန႔ွဆို ေျမပံု မွာ အေလာင္းေတြ ေကာက္မယ့္လူမရွိဘူးဗ်။”
ၿပီးခဲ့တဲ့၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၂၂ ရက္ေန႔တြင္ တိုက္ခတ္ခဲ့တဲ့ ဂီရိမုန္တိုင္းအတြင္း ေဒသခံတစ္သိန္း ခုႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ထိခိုက္ မႈရွိခဲ့တယ္လုိ႔ ကုလသမဂၢထုတ္ျပန္ေၾကျငာခ်က္မ်ားအရ သိရသလုိ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမပံုႏွင့္ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕ေတြမွာ အဓိက ဝင္ေရာက္ ခဲ့ ရံုသာမက ေပါက္ေတာ၊ ရမ္းၿဗဲ၊ မာန္ေအာင္၊ အမ္း၊ ပုဏၰားကြၽန္း၊ စစ္ေတြ နဲ႔ မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာလည္း ေလမုိး ျပင္းထန္စြာ ရြာသြန္း ခဲ့တာေၾကာင့္ ေဒသခံျပည္သူေတြ ဒုကၡေရာက္ခဲ့တယ္လုိ႔ ေျမပံုမွ ေဒသခံတစ္ဦးက အခုလို ေျပာပါတယ္။
“ဂီရိေၾကာင့္ ပ်က္စီးတာေတာ့ အမ်ားႀကီးပဲေလ။ က်ေနာ္တို႔ ေျမပံုဘက္မွာဆိုရင္ လူေတြလည္း အမ်ားႀကီး ေသၾက တာပဲေလ။ အိမ္ေတြ အေဆာက္အဦေတြ ပ်က္တယ္။ ၿပိဳက်ကုန္တယ္ေလ။ အမိုးေတြလွန္ကုန္တာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ေက်ာင္းေတြလည္း ၿပိဳကုန္ တာရွိ တယ္။ သစ္ပင္ေတြ၊ ဓါတ္တိုင္ေတြလဲတယ္။ ဒီက်ေနာ္တို႔ ေရလုပ္ ငန္းမွာသံုးတဲ့ စက္ေလွတို႔ ဟို ငါးဖမ္းေလွတို႔လည္း ပ်က္စီးကုန္တယ္။ ေပ်ာက္ကုန္တာေတြရွိတယ္။ လယ္ယာေျမ ေတြေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး ပ်က္ကုန္တာဗ်။ ဆားငန္ေရေတြ ဝင္ကုန္ေတာ့။ ဆားငန္ေရ လႊမ္း တာေတြ ျဖစ္ကုန္ တယ္။ ေနာက္တခုက ဘာလဲဆိုေတာ့ ေရငန္တားတဲ့ တာတမံေတြ ပ်က္စီးကုန္တယ္ဗ်။ ေက်ာက္ၿဖဴဆိုရင္လည္း က် ေနာ္ တို႔ ေျမပံုလိုပဲ ေတာ္ေတာ္ေလး ပ်က္စီးကုန္တယ္။ တျခားၿမိဳ႕ေတြမွာလည္း နည္းနည္းစီ ထိခိုက္ပ်က္စီး တာေတြရွိတယ္။”
ထိုပ်က္စီးမႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး လက္ရွိအာဏာပိုင္မ်ားက ထိေရာက္တဲ့ပံ့ပိုးမႈေတြ မေပးသည့္အျပင္ ပုဂၢလိက အလွဴရွင္မ်ား၊ ဘာသာ ေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား(NGOs)အေနျဖင့္ မုန္တိုင္းသင့္ ေလေဘးဒုကၡသည္ မ်ားအတြက္ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္း၊ ကူညီပံ့ပိုးမႈနဲ႔ အေရးေပၚ လိုအပ္တဲ့ ပစၥည္းေတြ လွဴဒါန္းမယ္ဆုိရင္ လက္ရွိအစိုးရရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္ရမွာသာ လုပ္ကိုင္ခြင့္ရေၾကာင္း ဂီရိမုန္တိုင္း တုိက္ခတ္စဥ္က ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕တြင္ သြားေရာက္ ကူညီခဲ့တဲ့ ခရစ္ယာန္ ဘာသာေရးအဖြဲ႕မွ အမည္ မေဖာ္လိုသူ လူငယ္တစ္ဦးက ေျပာသည္။
ဂီရိမုန္တိုင္း တုိက္ခတ္ခဲ့တဲ့ (၃)လေက်ာ္ ကာလအတြင္း ႏိုင္ငံတကာ အေရးေပၚကူညီေရးအဖြဲ႕ေတြက ေလေဘး ဒုကၡသည္ ေတြအတြက္ ေနအိမ္အေဆာက္အဦနဲ႔ အဓိကလိုအပ္မယ့္ ပစၥည္းေတြကို ေပးေဝခဲ့ေပမယ့္ လံုေလာက္မႈမရွိတာေၾကာင့္ ေဒသခံေတြအေနနဲ႔ လာမည့္ မိုးရာသီမွာ အခက္အခဲေတြ ဆက္ၿပီး ႀကံဳေတြ႕ ႏိုင္တယ္လုိ႔ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕မွ ေဒသခံတစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။
၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၂၂ ရက္ေန႔မွ ၂၃ ရက္ေန႔ထိ တစ္နာရီ မိုင္ ၁၂၀ ႏႈန္းျဖင့္ တိုက္ခတ္ခဲ့တဲ့ ဂီရိဆိုင္ကလုန္း မုန္တိုင္းေၾကာင့္ လူေပါင္း (၁၀၀) ေက်ာ္အသက္ ဆံုးရံႈးခဲ့သလို အုိးအိမ္အေဆာက္အဦ အမ်ားအျပား ပ်က္စီးဆံုးရံႈးခဲ့ရသည္။
၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေမလမွာ တိုက္ခတ္ခဲ့တဲ့ နာဂစ္မုန္တိုင္းဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ ႀကံဳေတြ႕မႈ သမုိင္းတြင္ ပ်က္စီးဆုံး႐ႈံးမႈ အမ်ားဆုံးႏွင့္ လူေပါင္းတစ္သိန္းေက်ာ္ အသက္ဆံုးရံႈး၍ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၄.၁ ဘီလီယံခန္႔တန္ဖိုးရွိတဲ့ အိုးအိမ္အေဆာက္အဦေတြ ပ်က္စီးဆံုးရံႈးခဲ့တယ္လုိ႔ ကုလသမဂၢက ထုတ္ျပန္ ေၾကညာ ခ်က္မ်ားအရ သိရသည္။
နာဂစ္မုန္တိုင္းသည္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၂ ရက္ေန႔ႏွင့္ ၃ ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ဧရာ၀တီတိုင္း ေဒသႀကီးနဲ႔ ရန္ကုန္တုိင္း ေဒသႀကီး ေတြမွာ အဓိကတုိက္ခတ္ခဲ့ၿပီး တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာအေနႏွင့္လည္း ျပင္းထန္တဲ့ ေလျပင္းေတြနဲ႔ မုိးသည္းထန္စြာ ရြာသြန္းမႈေတြကုိ ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္အမ်ိဳးမ်ိဳး ခံစားေနရေသာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး ၁၉၉၆ ခုႏွစ္မွ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ အတြင္း ရရွိေသာ အ ခ်က္အလက္မ်ားအရ ေဘးအႏၱရာယ္အမ်ိဳးမ်ိဳး၏ ၇၀% သည္ ၿမိဳ႕ျပမီးေလာင္မႈေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး၊ ေရလႊမ္းမိုးမႈႏွင့္ မုန္တိုင္းေဘးတို႔မွာ ၁၀% ရွိကာ ငလ်င္ႏွင့္ ဆူနာမီအပါအဝင္ အျခားေဘးတို႔မွာ ၉% ရွိခဲ့တယ္လို႔ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ဇြန္လက အာရွေဒသ သဘာဝ ေဘးႀကိဳ တင္ျပင္ ဆင္ ေရးဌာနမွ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ သဘာဝေဘးမ်ားအေၾကာင္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ (၅)ႏွစ္ကတည္းက ဆက္တုိက္ဆုိသလုိ မုန္တုိင္းေတြျဖစ္ေပၚလာခဲ့တဲ့အတြက္ ယခုႏွစ္ ၂၀၁၁ ဟာလည္း မုန္ တိုင္းသတိထားရမည့္ ႏွစ္တစ္ႏွစ္ျဖစ္သလို အစြန္းေရာက္ရာသီဥတုမ်ိဳးလည္း ႀကံဳႏိုင္ေျခရွိတယ္လို႔ မိုးေလဝသႏွင့္ ဇလေဗဒပညာရွင္ ေဒါက္တာထြန္းလြင္က ေျပာပါတယ္။
“၂၀၁၁ မွာကေတာ့ မိုးႀကိဳကာလက ၄၅ ရက္ေပါ့ေနာ္၊ အဲ့ေလာက္ရွိႏိုင္တယ္။ အဲ့ဒီအတြင္းမွာ ေလထုမၿငိမ္သက္မႈေၾကာင့္ မိုးတိမ္ေတြရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႔ ေလဆင္ႏွာေမာင္း၊ မိုးႀကိဳးပစ္တာ၊ ေနရာကြက္ မိုးႀကီးတာေတြ ႀကံဳႏိုင္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ၂၀၁၁ ကလည္း မုန္းတိုင္းသတိထားရမယ့္ ႏွစ္တစ္ႏွစ္လည္း ျဖစ္တယ္။”
အခုဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ထိန္းသိမ္းမႈေတြ အားနည္းလာမႈေၾကာင့္ တျဖည္းျဖည္း ယိုယြင္း ပ်က္စီး လာေန ပါတယ္။ ဒီလိုပ်က္စီးလာရတဲ့ အဓိကအေၾကာင္းရင္းကေတာ့ လူေတြေၾကာင့္သာ ျဖစ္တယ္လို႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ေလ့လာေရး ပညာရွင္ ဦးအုန္း က အခုလိုေျပာပါတယ္။
“သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုတာ လူတိုင္းနဲ႔ ဆိုင္တယ္။ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုတာ နယ္နမိတ္မရွိဘူး။ အားလံုးထိခိုက္ႏိုင္တယ္။ ဒါဟာ လူ ေတြေၾကာင့္မို႔လို႔ျဖစ္တာ။ လူေတြရဲ႕ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ ေတြေၾကာင့္ပဲေလ။ ဒီကမၻာႀကီးကေပးထားတဲ့ resources ေတြက လံု ေလာက္ တယ္။ လိမ္လိမ္မာမာ သံုးရင္ အဆင္ေျပတယ္။ အဓိကတရားခံကလူပဲ။ လူေတြက ကိုယ့္ေလာဘကို မထိန္းဘူးေလ။ စည္း ကမ္းမရွိဘူး။ ကိုယ့္တဘို႔ပဲ သိၾကတယ္ဗ်။ အဲ့ဒီေတာ့ ေပးထားတဲ့ ရွိေနတဲ့ resourse ေတြလည္းပ်က္ ရာသီဥတုေတြလည္းပ်က္ လူေတြ ဒုကၡေရာက္ကုန္တာေပါ့။”
လက္ရွိအာဏာရွင္ေတြကိုယ္တိုင္က တိုင္းျပည္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ေခါင္းစဥ္တပ္ၿပီး လုပ္ေနၾကတဲ့ ေရကာတာေဆာက္တာေတြ၊ လမ္း တံ တား ေဖာက္တာေတြ၊ စက္မႈဇံုတိုးခ်ဲ႕တည္ေဆာက္တာေတြ သာမကပဲ ေျမေပၚေျမေအာက္ သယံဇာတေတြကို မတရားထုတ္ယူ သံုး စြဲတာေတြေၾကာင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ေတြ ထိခုိက္ ပ်က္စီးခဲ့ရသလုိ ဆိုးရြားတဲ့ ရာသီဥတု ေဖာက္ျပန္မႈ ေတြကိုလည္း ျပင္းထန္စြာ ႀကံဳေတြ႕ ေနရတဲ့အျပင္ ေဘးထြက္ ဆုိးက်ဳိးေတြ ျဖစ္ေပၚလာေစၿပီး သမိုင္းမွာ ၅ ႏွစ္ဆက္တိုက္ ႏွစ္စဥ္မုန္တိုင္း သက္ေရာက္တဲ့ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံ ျဖစ္လာခဲ့ရပါတယ္။
No comments:
Post a Comment