အပစ္ရပ္အေတာအတြင္း ကေလးႏွင့္အမ်ိဳးသမီးမ်ား လိင္ပိုုင္းဆိုုင္ရာၿခိမ္းေျခာက္မႈခံေနရ

ေမာ္ရယ္

ကယား(ကရင္နီ)ျပည္မွာ အပစ္ခတ္ရပ္သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုုးၿပီးေနာက္ ကေလးႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား လံုုၿခံဳစိတ္ခ်စြာ သြားလာခြင့္မရွိဘဲ လိင္ပိုုင္းဆိုုင္ရာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားအားရင္ဆိုုင္ေနၾကရေၾကာင္း ကရင္နီအမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔မွ ယမန္ေန႔က ထုုတ္ေဖၚေျပာၾကားလိုုက္သည္။

၂၀၁၂ခုုႏွစ္က အစိုုးရႏွင့္ ကရင္နီအမ်ိဳးသားတိုုးတက္ေရးပါတီအၾကား အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးသေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုုးၿပီးေနာက္ ျပည္တြင္းရွိ အမ်ိဳးသမီးထုုတရပ္လံုုး ကာကြယ္မႈယႏၱရားေအာက္မွာ ရွိေစႏိုုင္ရန္ CEDAWႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးပညာေပးအစီအစဥ္ မ်ားျပဳလုုပ္ေနခ်ိန္အေတာအတြင္း ေျပာဆိုုလိုုက္ျခင္းျဖစ္သည္။

“ကေလးငယ္ေတြ အမ်ိဳးသမီးေတြသူတို႔သြားခ်င္တဲ့ ေနရာမွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္နဲ႔ သြားလာႏိုင္ဖို႔ တကယ္ပဲသြားႏိုင္တ့ဲ အေနအထားမွာ မရွိေသးဘူး တေယာက္တည္းသြားတဲ့ ဥစၥာမ်ိဳးေတြဆိုလို႔ရွိရင္ ျပဳက်င့္မႈေတြခံရတာမ်ိဳးေတြ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေႏွာင့္အယွက္မႈေတြ ျခိမ္းေျခာက္မႈေတြ အဲလိုေတြ႔ရွိတယ္”ဟုု ကရင္နီအမ်ိဳးသမီးအစည္းအရံုုး KNWO ဥကၠဌ ေမာ္သိုုးျမာကေျပာသည္။

Convention on Elimination of Discrimination Against Women(CEDAW) ေခၚ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား နည္းမ်ိဳးစံုုျဖင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈပေပ်ာက္ေရး သေဘာတူစာခ်ုဳပ္ ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အသိပညာေပးအစီအစဥ္ကိုု KNWO အဖြဲ႔မွ အဖြဲ႔ခြဲမ်ားဖြဲ႔၍ ျပည္တြင္းရွိၿမိဳ႕နယ္အလိုုက္၊ ေက်းရြာအလိုုက္ ရက္တိုု၊ရက္ရွည္သင္တန္းမ်ားျပဳလုုပ္ေပးလ်က္ရွိသည္။

“က်မတုိ ့ဒီေတာက္ေလ်ွာက္ ၂၀၁၂ကေန က်မတုိ႔ ့ပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးကုိျပန္ၾကည့္တဲ ့ အခါမွာက်မတုိ႔ ကရင္နီအမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔က မွတ္တမ္းထားတဲ case ေတြက စစ္နဲ႔ဆုိင္္တဲ့လူေတြပဲ ပုိမ်ားတာျဖစ္တယ္”ဟုု ဥကၠဌေမာ္သိုုးျမာကေျပာသည္။

ဖရူဆိုုၿမိဳ႕နယ္တြင္ တည္ေဆာက္ထားေသာ အမွတ္-၁၄ စစ္ေလ့က်င့္ေရးသင္တန္းေက်ာင္းမွတပ္သားတဦး ရြာျပင္တြင္ ဟင္းရွာေနေသာ အမ်ိဳးသမီးတဦးအား ဇန္န၀ါရီလ ၂၆ရက္ေန႔က အတင္းအဓၶျပဳက်င့္ရန္ႀကံစည္ခဲ့မႈသည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကိုုသာမက ရြာသားအားလံုုးကိုုပါ ၿခိမ္းေျခာက္ေနသည္ကိုုျပသျခင္းျဖစ္သည္ဟုုဆိုုသည္။

ကယားျပည္နယ္ရွိ အစိုုးရတပ္စခန္းမ်ားသည္ ရြာသူ/သားမ်ားေနထိုုင္ေသာ ၿမိဳ႕ႏွင့္ရြာမ်ားကိုုအကာအကြယ္ထားၿပီး တပ္စခန္းမ်ား တည္ေဆာက္ထားျခင္းျဖစ္သည့္အတြက္ လိင္ပိုုင္းဆိုုင္ရာၿခိမ္းေျခာက္မႈအျပင္ တျခားေသာ လူမႈေရးဆိုုင္ရာၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားပါရင္ဆိုုင္ေနၾကရေၾကာင္း ျပည္တြင္းအမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးပညာေပးအစီအစဥ္မ်ား အနီးကပ္တာ၀န္ယူေဆာက္ရြက္ေနသည့္ KNWO မွ ဆရာမ မိမိကေျပာသည္။

“အမွတ္ ၁၄ တန္းျမင့္ေက်ာင္းရွိျခင္းအားျဖင္႔ အမ်ဳိးသမီးေတြ ကသူတုိ႔ခံစားခ်က္ေတြက သူတုိ႔ေတြက ဒီလုိလမ္းေပၚမွာသူတုိ႔ကုိသူတုိ႔က မလုံျခဳံဘူးလုိ႕ခံစားရတာေပါ႔ေနာ္ သူတုိ႔သြားလုိ႔ လာတဲ႔အခ်ိန္မွာ ခါတုိင္းက သူတုိ႔သြားတာဘာမွမျဖစ္ဘူးေပါ႔ေနာ္ အခုက စစ္တပ္ၾကီး သူတုိ႔သြားတဲဲ႔လမ္းေပၚမွာ ရွိေနေတာ႔ သူတုိ႔အတြက္မလုံျခဳံဘူးလုိ႔ ့ခံစားရတာေပါ႔ေနာ္ အထူးသျဖင္႔မိန္းကေလးေတြဆုိ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာေတြေပါ႔ေနာ္ အျမတ္ထုတ္မႈေတြ ခံရမလားလုိ႔သူတုိ႔ေတြခံစားရတယ္ သူတုိ႔ေတြစိတ္မသန္႔ဘူးေပါ႔ေနာ္”