မႏၲေလး အေရွ႕ျပင္အရပ္ရွိ ကမၻာ့အႀကီးဆုံး စာအုပ္လုိ႔ အသိအမွတ္ျပဳခံရတဲ့ ကုသုိလ္ေတာ္ ေလာကမာရဇိန္ ဘုရားႀကီးကုိ ေက်ာ္လုိက္ရင္ပဲ ေရႊနန္းေတာ္ေက်ာင္းလို႔ ေခၚတဲ့ ေရႊေက်ာင္းေတာ္ႀကီး ကုိ ေရာက္ပါၿပီ။
အေ၀းကၾကည့္လုိက္ရင္ ေနေရာင္ထဲမွာ ေရနံ၀ေနတဲ့ မႈိင္းညိဳ႕ညိဳ႕ ေရႊေက်ာင္းေတာ္ႀကီးဟာ ပနံရေနၿပီး အနီးအနားမွာေတာ့ ျပန္ လည္ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ အတုမရွိ အုတ္ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးကုိ ျမင္ေနရပါတယ္။
၀ါဦး ကာလျဖစ္တာေၾကာင့္ မန္းသူမန္းသားမ်ားဟာ ၀တ္ေကာင္းစားလွေတြကုိ ၀တ္ဆင္ၿပီး လႈပ္ရွားသြားလာေနၾကသလုိ တခ်ိဳ႕ကလည္း ထေနာင္းပင္ရိပ္ေအာက္မွာ စု႐ုံးကာ လွဴေရးတန္းေရး အတြက္ ခ်က္ျပဳတ္ေနၾကပါတယ္။
ေက်ာင္းေရွ႕ ဆုိင္ကယ္ရပ္လုိက္တယ္ဆုိရင္ျဖင့္ လက္ကုိင္ဖုန္းပါ မက်န္ အခြန္ေပးေဆာင္ဖုိ႔ သတိေပးဆုိင္းဘုတ္ေတြက သတိေပး ေနသလုိ လူႀကီး၂၀၀ က်ပ္၊ ကေလး ၁၀၀ က်ပ္၊ ႏုိ္င္ငံျခားသားဆုိရင္ က်ပ္ ၁ ေသာင္း ၀င္ေၾကးအျဖစ္ ေကာက္ခံပါတယ္။
ေရႊနန္းေတာ္ေက်ာင္းႀကီးကုိ ၾကည့္လုိက္တဲ့အခါမွာေတာ့ စႏုေဆာင္ကုိ ေနေက်ာ္တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ေက်ာင္းဦးစံပယ္ထပ္ ယြန္း ေဆာင္၊ ေဇတ၀န္ေဆာင္၊ စျမင္ပတ္လမ္း တုိကုိ ကြ်န္းသား အတိနဲ႔ ထြင္းထုထားတဲ့ ပန္းဆြဲတန္း၊ ေ၀ယံတန္း၊ စိန္ေတာင္တန္း၊ ေထာင့္ပန္း၊ မွန္ကင္း၊ ေဖာင္းလုံး တုရင္၊ စုလစ္မြမ္းခြ်န္၊ တုိင္ေထာက္နယား၊ အေျပာက္အမြမ္း အျခယ္အလည္ေတြနဲ႔ အံၾသစရာ ေကာင္းေလာက္ေအာင္ ထုဆစ္ ထားပါတယ္။
သီေပါမင္း လက္ထက္ သရက္ကင္းလုိ႔ေခၚတဲ့ ထုထည္ႀကီးမားတဲ့ အုတ္ေလွကား ၅စင္း တည္ေဆာက္ခဲ့ရာမွာ အေရွ႕ဘက္ျခမ္းက ေလွကားသာ မူလလက္ရာအတုိင္း တည္ရွိေတာ့တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။
ေက်ာင္းေပၚမွာေရာက္ေနတဲ့ တ႐ုတ္ အမ်ိဳးသမီးႏွစ္ဦးက ျမန္မာတုိ႔ရဲ႕ ေရွးလက္ရာေတြကုိ ၾကည့္ကာ တအံတၾသနဲ႔ ဓာတ္ပုံတဖ်တ္ ဖ်တ္ ႐ုိက္ေနေလရဲ႕။
ႀကီးမားတဲ့ တုိင္လုံးေပါင္း ၁၅၀နဲ႔ ေထာက္ကန္ထားတဲ့ ေရႊေက်ာင္းႀကီး အလယ္မွာေတာ့ ႐ုပ္ပြားေတာ္တဆူ(မံဘုရား) ရွိၿပီး ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီးေလး ႏွစ္ဦး က ဘုရား ၀တ္ျပဳေနပါတယ္။
တခ်ိန္ကေတာ့ ေရႊပိန္းခ်ေတြနဲ႔ ေတာက္ေျပာင္ခဲ့တဲ့ အတြင္းေဆာင္ႀကီးဟာ အခုအခါမွာေတာ့ မလင္းတလင္းနဲ႔ အေမွာင္ဘက္ကုိ လုေနပါၿပီ။
အေရွ႕ဘက္ကုိ မ်က္ႏွာမူထားတဲ့ ထုိင္ေတာ္မူ႐ုပ္ပြားေတာ္ကုိ ကာရံထားတဲ့ မာရဘင္ ခန္းဆီးနံရံ တေလွ်ာက္မွာေတာ့ ဗုဒၶ ျမတ္စြာဘုရား ျဖစ္စဥ္ ဇာတ္ေတာ္ႀကီး ၁၀ ဘြဲ႔မွ ေကာင္းႏုိးရာရာမ်ားကုိ ထုဆစ္ ထားပါတယ္။
ေက်ာင္းအျပင္ နံရံနဲ႔ စႀကၤန္လမ္း တေလွ်ာက္ အကာအရံ လက္တန္းေတြမွာေတာ့ ေနလ အထိမ္းအမွတ္ ေဒါင္း၊ ယုန္ပုံမ်ား၊ သိၾကား၊ ျဗဟၼာ၊ လူပ်ံ႐ုပ္၊ ေဇာ္ဂ်ီ႐ုပ္၊ ေလာကနတ္႐ုပ္၊ ကိႏၵရီကိႏၵရာ၊ ဘီလူး၊ နဂါး၊ နယား၊ ဂဠဳန္၊ ဟသၤာ၊ ဥေဒါင္း၊ ေက်း၊ ျခေသၤ့၊ ဆင္ စတဲ့ တိရစာၦန္ပုံမ်ား၊ သူေယာင္ပြင့္၊ ၾကာ၊ ေညာင္၊ မုဒရက္၊ ပန္းႏြယ္ စတဲ့ ပန္းနဲ႔ အပင္မ်ိဳးစုံ၊ အ၀န္း အေထာင့္၊ အေခြအလိတ္၊ ခ႐ုပတ္၊ နဂါးလိမ္ စတဲ့ ကႏုတ္ပန္း လက္ရာေတြနဲ႔ အႏုစိတ္ ပုံေဖာ္ထားပါတယ္။
ျမန္မာမႈ ျမန္မာ့ဟန္ေတြၾကား အေနာက္တုိင္းဟန္ လူပ်ံေတာ္႐ုပ္ တခ်ိဳ႕ကုိလည္း ေတြ႔ျမင္ရတဲ့အတြက္ အဲဒီေခတ္ကာလ ယဥ္ေက်းမႈ ႏွစ္ခု ေပါင္းစပ္ေနၿပီလုိ႔ ခန္႔မွန္းႏုိင္ပါတယ္။
ပ်က္စီးေနတဲ့ အ႐ုပ္တခ်ိဳ႕ရဲ႕ လက္၊ ေျခ၊ ေခါင္းပုိင္းေတြကုိ ေခတ္သစ္လက္ရာတခ်ိဳ႕နဲ႔ အစားထိုးထားေပမယ့္ အႏုစိတ္ ထုဆစ္ ထားတဲ့ ေရွးလက္ရာေတြၾကားမွာ ၾကမ္းရွရွ ေခတ္လက္ရာတခ်ိဳ႕ကုိ ျမင္လုိက္တဲ့အတြက္ ခံစားမႈအားကုိ ေလ်ာ့ပါးေစတယ္လုိ႔ ထင္ မိပါတယ္။
၁၈၇၈ ခုႏွစ္ သီေပါမင္း တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ ေရႊနန္းေတာ္ေက်ာင္းႀကီးဟာ အခုဆုိရင္ သက္တမ္း ၁၃၅ ႏွစ္ထဲ ခ်င္းနင္း ၀င္ေရာက္ လာေနပါၿပီ။
ဒုတိယ ကမၻာစစ္ အတြင္း မႏၲေလးၿမိဳ႕ကုိ ဂ်ပန္တုိ႔ ဗုံးႀကဲ တုိက္ခုိက္ရာမွာေတာ့ ကံေကာင္းေထာက္မစြာ ဗုံးဒဏ္က လြတ္ေျမာက္ခဲ့ ပါတယ္။
သီေပါမင္းဟာ ခမည္းေတာ္ မင္းတုန္းမင္းႀကီး နန္းတက္ခ်ိန္ကစၿပီး နတ္ရြာစံသည့္တုိင္ ေနထုိင္ခဲ့တဲ့ အေဆာင္ေတာ္ကုိ ဖ်က္သိမ္း ကာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း အျဖစ္ ေဆာက္လုပ္ လွဴဒါန္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
မႏၲေလး သမုိင္းကုိ ေလ့လာေနတဲ့ စာေရးဆရာ ဆူးငွက္ကေတာ့ ျမန္မာ့ဓေလ့ ထုံးစံအတုိင္း ေသဆုံးသြားသူရဲ႕ပစၥည္း တခုကုိ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း လွဴဒါန္းၿပီး ေကာင္းမႈကုသုိလ္ ယူတဲ့ သေဘာကုိ ေဆာင္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
ဒီေရွးေဟာင္း ေက်ာင္းႀကီးကုိ ယဥ္ေက်းမႈ၀န္ႀကီးဌာနက ျမန္မာ့နည္း ျမန္မာဟန္ ေရနံေခ်း သုတ္ကာ တတ္ႏုိင္သမွ်ထိန္းသိမ္းေန ေပမယ့္လည္း မႏၲေလးရဲ႕အပူအေအး၊ မုိး၊ ေလ၊ ေန ဒဏ္ေတြ၊ ဖုန္သဲ စတာေတြေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕အပုိင္းမွာရွိတဲ့ ကြ်န္းသားျပားေပၚထြင္း ထုထားတဲ့ အ႐ုပ္ေတြ ပ်က္စီး ေပါက္ၿပဲေနပါၿပီ။
အဲဒီအျပင္ ေက်ာင္းႀကီးရဲ႕ေအာက္ေျခမွာလည္း သံကူကြန္ကရစ္တုိင္ေတြနဲ႔ ေထာက္ကန္ၿပီး ထိန္းသိမ္းထားရပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ ေဖေဖာ္၀ါရီလေလာက္က ရန္ကုန္အေျခစုိက္ အေမရိကန္သံ႐ုံး ယဥ္ေက်းမႈဌာနက ေရႊေက်ာင္းႀကီးျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းေရး ကုိ ကူညီဖုိ႔ စတင္ ကမ္းလွမ္းခဲ့ပါတယ္။
မၾကာေသးခင္ ရက္ပုိင္းကေတာ့ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီး ဒဲရစ္ မစ္ခ်ဲလ္ ကုိယ္တုိင္ေရာက္ရွိလာၿပီး အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅ သိန္း နဲ႔ နည္းပညာ အပါအ၀င္ ပညာရွင္ေတြပါ အကူအညီေပးမယ္လုိ႔ ကတိျပဳခဲ့ပါတယ္။
၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ စတင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ့္ ဒီစီမံကိန္းမွာ အေမရိကန္ ပညာရွင္မ်ားနဲ႔အတူ ယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ႀကီးဌာန တာ၀န္ ရွိသူမ်ား၊ ျမန္မာမႈလက္ရာ ႐ိုးရာပညာရွင္မ်ား ျဖစ္တဲ့ ဦးေအးျမင့္၊ တမၼ၀တီ ဦး၀င္းေမာင္ တုိ႔က ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အေမရိကန္ အကူအညီနဲ႔ ျပင္ဆင္တဲ့ေနရာမွာ က်ိဳးပဲ့၊ ပ်က္စီး၊ ေပ်ာက္ဆုံးသြားတဲ့ ႐ုပ္တု ေတြကုိ သီေပါမင္းေခတ္ လက္ရာအတုိင္း ထားရွိမွာျဖစ္တဲ့အျပင္ သံခ်က္မ်ားအစား သစ္သားသပ္ ထုိးျခင္း၊ ေဆြးေျမ့ေပါက္ၿပဲေနသည့္ ေရတံေလွ်ာက္မ်ားကုိ လဲလွယ္ျခင္း ျပဳ လုပ္မွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။
ၿမိဳ႕တည္နန္းတည္ မင္းတုန္းမင္းႀကီးဟာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ားကုိ အေရွ႕ျပင္၊ အေနာက္ျပင္၊ ေျမာက္ျပင္၊ ေတာင္ျပင္ ခြဲျခားကာ စနစ္တက် ေနရာခ်ထားေပးခဲ့ေသာ္လည္း ႏွစ္ေပါင္း ၁၅၀ ေက်ာ္ၾကာလာတဲ့အခါ ပ်က္စီး ယုိယြင္းမႈေတြေၾကာင့္ အနည္းငယ္သာ က်န္ပါေတာ့တယ္။
မႏၲေလး ေဒသတ၀ုိက္မွာေတာ့ ေရႊနန္းေတာ္ေက်ာင္း၊ ဒုတိယ ေရႊအင္ပင္ေက်ာင္း၊ အင္း၀ဗားကရာေက်ာင္း တုိ႔သာ မူလလက္ရာ အတုိင္း မပ်က္မယြင္း က်န္ရွိေနပါတယ္။
ေရႊနန္းေတာ္ေက်ာင္းနဲ႔ အင္း၀ဗားကရာ ေက်ာင္းကုိသာ ယဥ္ေက်းမႈ၀န္ႀကီးဌာနက ထိန္းသိမ္းႏုိင္ေပမယ့္၊ ေရႊအင္ပင္ ေက်ာင္း ကေတာ့ ေက်ာင္းထုိင္ဘုန္းႀကီး ကုိယ္တုိင္ ထိန္းသိမ္းတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။
မႏၲေလး ေဒ၀န္းရပ္ မွာရွိတဲ့ ေရႊအင္ပင္ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းလည္း သက္တမ္း ၁၁၈ ႏွစ္ ရွိၿပီျဖစ္ပါတယ္၊ ေက်ာင္းတုိက္တခုလုံး ကြ်န္း ထည္မ်ားကုိ အသုံးျပဳ တည္ေဆာက္ထားတာပါ။ ေရွးလက္ရာ ဘီလူး၊ ေလာကနတ္ စတဲ့ အ႐ုပ္ေတြနဲ႔ ပုံေဖာ္ထားတဲ့ ကြ်န္းတံကဲႀကီးေတြနဲ႔ လွပစြာ ေဆာက္လုပ္ ထားပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းတဲ့့ေနရာမွာ လုိအပ္ခ်က္တခ်ိဳ႕ကုိ ေတြ႔ေနရၿပီး သစ္သားသပ္ေတြနဲ႔ ႐ိုက္သြင္းရမယ့္ အစား အလြယ္ တကူ သံခ်က္ကုိ အသုံးျပဳျခင္း၊ လွ်ပ္စစ္မီး သြယ္တန္းရာမွာ စနစ္တက်မဟုတ္ဘဲ အလြယ္တကူျပဳလုပ္ျခင္းေၾကာင့္ မီးေဘး အႏၲရာယ္ အခ်ိန္မေရြးျဖစ္ေပၚႏုိ္င္ျခင္းတို႔ကို ေတြ႕ျမင္ခဲ့ရပါတယ္။
ျမန္မာ့အိမ္နီးခ်င္း ထုိင္းႏုိ္င္ငံမွာေတာ့ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းေတြဟာ ႏုိင္ငံျခားသားေတြ ကားႀကီးကားငယ္ အသြယ္သြယ္နဲ႔ လာေရာက္ေလ့လာမႈ အင္မတန္မ်ားျပားလွေပမယ့္၊ မႏၲေလး ေဒသတ၀ုိက္ ျမန္မာမႈလက္ရာ အျပည့္ရွိတဲ့ ဘုုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြမွာေတာ့ ေလ့လာသူနည္းၿပီး လူမသိသူမသိ ျဖစ္ေနေသးတယ္ဆုိတာကုိ မႏၲေလး ခရီးစဥ္မွာ ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။ ။
No comments:
Post a Comment