အင္း၏ ေရအရည္အေသြးမွာ စံ ၉ ဒသမ၂ ျဖစ္ၿပီး ၾကည္လင္ေၾကာင္း ေလ့လာခ်က္မ်ားအရ သိရသည္။ အင္းေရကို စိုက္ပ်ိဳးေရးအတြက္ အသံုးခ်ေၾကာင္း၊ အင္းအတြင္း စီးပြားျဖစ္ ငါးဖမ္းလုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။ ပလိပ္အင္းႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ ေဒသမ်ားသည္ ကုန္းတြင္းေရတိမ္ေဒသျဖစ္သည့္ ျမစ္၊ ေခ်ာင္း၊ အင္းမ်ားေၾကာင့္ လူႏွင့္သတၲဝါ၊ အပင္ မ်ား ေဂဟစနစ္အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ခ်ိတ္ဆက္အသက္ရွင္ သန္ေနသည္။
ပလိပ္အင္းအတြင္း က်ေရာက္က်က္စားသည့္ ငွက္မ်ားကို ၂၀၁၂ခုႏွစ္၊ ေဖေဖၚဝါရီလ ၂၂ မွ ၂၅ ရက္ေန႔အထိ ကြင္းဆင္းေလ့လာ ေတြ႕ရွိခ်က္အရ ေရငွက္မ်ိဳးစိတ္ ၂၉ မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး ရာသီအလိုက္ေျပာင္း ေရႊ႕က်က္စားသည့္ ေဆာင္းခိုငွက္မ်ိဳး ၁၀ ႏွင့္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံအတြင္း ေနထိုင္ေပါက္ပြားသည့္ငွက္မ်ိဳး ၁၉ မ်ိဳး ရွိသည္။ အင္းအတြင္း ေပါက္ေရာက္သည့္ အပင္ အေနျဖင့္ ၾကာလင္ပန္း (Nymphoides) ကို ေပါမ်ား စြာေတြ႕ရၿပီးေရေမွာ္ (Blyxa)၊ ကနေဖာ့(Jussiaea) ၊ဟင္းခ်န္ (Bottia cordata)၊ ေရကန္စြန္း(Ipomaea) တို႔ျဖစ္သည္။ အင္းအတြင္း ေရငွက္မ်ိဳးစိတ္ ၃၇ မ်ိဳး၊ အျခားငွက္မ်ိဳးစိတ္ ၇ မ်ိဳး ငါးမ်ိဳးစိတ္အေနျဖင့္ ၈ မ်ိဳး ေလ့လာေဖာ္ထုတ္ မွတ္တမ္း တင္ထားပါသည္။ ေက်ာရိုးမဲ့ ေရသတၲဝါ၊ ေရေျြမ၊ ေရခ်ိဳကဏန္းႏွင့္ ခ႐ုမ်ိဳးစိတ္မ်ားလည္း က်က္စားၾကသည္။
၂၀ဝ၁ ခုႏွစ္၊ သစ္ေတာ ဦးစီးဌာန၊ သဘာဝ ဝန္းက်င္ႏွင့္ သားငွက္တိရစာၦန္ ထိန္းသိမ္းေရးဌာနႏွင့္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံတို႔ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္သည့္ Wetland Inventory ေလ့လာခ်က္အရ ေရငွက္မ်ိဳးစိတ္ ၂၇ မ်ိဳး ေတြ႕ရွိ မွတ္တမ္း တင္ခဲ့ၿပီး Norhtern Shoveler အေကာင္ေရ ၆၁၊ Eurasian Wigeon အေကာင္ေရ ၁၆၀ က်က္စားေၾကာင္း သိရသည္။
ပလိပ္အင္းအတြင္း က်ေရာက္က်က္စားသည့္ ငွက္မ်ားကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖၚဝါရီလ ၂၂ မွ ၂၅ ရက္ေန႔အထိ ကြင္းဆင္း ေလ့လာေတြ႕႐ွိခ်က္အရ ေရငွက္မ်ိဳးစိတ္ ၂၉ မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး ရာသီအလိုက္ေျပာင္း ေရႊ႕က်က္စားသည့္ ေဆာင္းခိုငွက္မ်ိဳး ၁၀ ႏွင့္ျမန္မာ ႏိုင္ငံအတြင္း ေနထိုင္ေပါက္ပြားသည့္ ငွက္မ်ိဳး၁၉ မ်ိဳးျဖစ္သည္။ က်က္စားသည့္ ငွက္မ်ိဳးစိတ္မ်ားတြင္ ကမၻာ့ရွားပါးစာရင္းဝင္ ဥပန္း ငွက္မ်ိဳးစိတ္သည္ အေကာင္ဦးေရမ်ားစြာ က်က္စားေၾကာင္း၊ တင္က်ီး၊ ဘဲငန္း႐ိုင္း၊ ဘဲရစ္၊ ရိႈဗယ္လာဘဲႏွင့္ ေရငွက္ႀကီးမ်ိဳး မ်ားျဖစ္ေသာ ခ႐ုတုတ္၊ ခ႐ုစုပ္ေခါင္းမည္း၊ ခ႐ုစုပ္၊ ငဟစ္မြဲ၊ ငဟစ္မ်ားလည္း အေကာင္ဦးေရေပါမ်ားစြာ က်က္စားေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။ ၎အခ်က္မ်ားသည္ ပလိပ္အင္းအတြင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ေရငွက္မ်ိဳးစိတ္ မ်ားကို မတူညီေသာ အစာအရင္းအျမစ္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေထာက္ပံ့ထားႏိုင္ေလာက္ေသာ အစာအမ်ိဳးအစား ႏွင့္ အေရအတြက္ေပါမ်ားေၾကာင္း ေဖာ္ျပေနသည္။
ထို႔အျပင္ မ်ိဳးတံုးမႈၿခိမ္းေျခာက္ခံလုနီး မ်ိဳးစိတ္ (Near Threatened Species ) ျဖစ္ေသာ Ferruginous Pochard၊ Oriental Darter။ Black-headed Ibis ႏွင့္ဘဲအ၊ ဂါဂနီဘဲ (Gar-ganey) မ်ိဳးစိတ္မ်ားလည္း က်က္စားေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။ ပလိပ္အင္းသို႔ လာေရာက္က်က္စား သည့္ ရာသီအလိုက္ ေျပာင္းေရႊ႕ က်က္စားသည့္ ငွက္မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေလ့လာမႈမွတ္တမ္းမ်ား အရ အင္းသို႔ ဒီဇင္ဘာလမွ စတင္ဝင္ေရာက္ က်က္စား ေၾကာင္း၊ ေဖေဖာ္ဝါရီ၊ မတ္လတြင္ ငွက္မ်ိဳးစိတ္အမ်ား ဆံုး၊ အေကာင္ ဦးေရအမ်ားဆံုး က်က္စား ၾကေၾကာင္း၊ ေမလတြင္ ရာသီအလိုက္ ေျပာင္းေရႊ႕ငွက္မ်ားပ်ံသန္း ထြက္ခြာၾကေၾကာင္း သိရသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ဥသားေပါက္သည့္ ေဒသရင္း ငွက္မ်ိဳးစိတ္ ၁၅ မ်ိဳးခန္႔သည္ ပလိပ္အင္းအတြင္း တႏွစ္ပတ္လံုးက်က္ စားၾကသည္။
သဘာဝအတိုင္းဆိုလွ်င္ ေရငွက္မ်ားသည္ လူတို႔ေနထိုင္၊ လႈပ္ရွားသည့္ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ က်က္စားေလ့ မရွိ၊ လူတို႔ႏွင့္ေဝးသည့္ သဘာဝ ဝန္းက်င္မ်ားတြင္ က်က္စားတတ္ၾကသည္။ ပလိပ္ အင္းသည္ ကားလမ္း၊ မီးရထား လမ္းမ်ားႏွင့္ နီးကပ္ ျခင္း၊ အင္းပတ္လည္ ေက်းရြာမ်ားတည္ရွိျခင္း၊ ပလိပ္ အင္းပတ္ဝန္းက်င္ အင္းေရစပ္မ်ား၌ လယ္လုပ္ငန္း၊ ငါးဖမ္းလုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ကိုင္ေနျခင္း၊ အဆိပ္ခ်/ ပိုက္တား ငွက္ဖမ္းျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ငွက္မ်ား က်ေရာက္ က်က္စားမည္ မဟုတ္ေပ။
သို႔ေသာ္လည္း ပလိပ္အင္းသည္ ေရွးႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာကတည္းက တည္ရွိလာၿပီး ငါးႏွင့္ ေရသတၱဝါ မ်ား၊ ေရတြင္ ေပါက္ေရာက္သည့္ သဘာဝအပင္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေပါမ်ားျခင္းေၾကာင့္ လူႏွင့္ ငွက္အပါအဝင္ အျခားသက္ရွိ အမ်ိဳးမ်ိဳးသည္ ေရွးႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ကာလကပင္ မွီခိုအားထားေနသည့္ အင္းျဖစ္သည္။ ပလိပ္အင္းသို႔ က်ေရာက္က်က္စားၾကသည့္ ေဒသရင္း ႏွင့္ ေဆာင္းခိုငွက္မ်ားသည္ ယခုမွ က်က္စားျခင္း မဟုတ္၊ ေရွးႏွစ္ကာလမ်ားစြာကပင္ က်ေရာက္က်က္ စားျခင္းျဖစ္သည္။ ပလိပ္အင္းအတြင္း သဘာဝ အစာ အရင္းအျမစ္ ေပါမ်ားျခင္းေၾကာင့္ ငွက္မ်ား သည္ လူတို႔၏ အေႏွာင့္အယွက္အႏၲရာယ္ကို ဂ႐ုမျပဳႏိုင္ဘဲ အေကာင္ေရမ်ားစြာ လာေရာက္က်က္စား ေနၾကသည္။
အင္းအတြင္း လာေရာက္ က်က္စားသည့္ ေရငွက္အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔သည္ ကန္အလယ္ တာေပါင္ မ်ားေပၚတြင္ အေကာင္ေရမ်ားစြာ ျြပတ္သိပ္နားခို ကာ လူတို႔၏ ေဘးအႏၱရာယ္တို႔ကို စိုးထိတ္သည့္ ၾကားမွပင္ အသက္ရွင္ သန္ေရးအတြက္ အရဲစြန္႔ကာ က်ီးလန္႔စာစားေနၾကသည္။ ထိုသို႔ အႏၱရာယ္မ်ားကို သတိထား က်က္စားေန ရင္းကပင္ ငွက္တခ်ိဳ႕သည္ ငွက္မုဆိုးမ်ား ေထာင္ထားေသာ ငွက္ဖမ္းပိုက္တြင္ ပိုက္မိျခင္း၊ အဆိပ္ခတ္ထား ေသာ အစာစားမိျခင္းတို႔ ေၾကာင့္ အသက္ဆံုး႐ံႈးၾကရသည္။
ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။
No comments:
Post a Comment