အာဆီယံ စီးပြားေရး အသုိက္အ၀န္း ေဖာ္ေဆာင္မႈ ျမန္မာ ၈၀ ရာႏႈန္း ၿပီးစီး

သစ္ေနမိုး

အာဆီယံ စီးပြားေရး အသုိက္အ၀န္း(AEC) အေကာင္အထည္ ေဖာ္မႈအတြက္ ႏုိင္ငံအလုိက္ လုပ္ေဆာင္ရမည့္ အခ်က္မ်ားၿပီးစီးေရး ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ၿပီးစီးေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အမ်ိဳးသား စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ ၀န္ႀကီး ဌာန ဒု ၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ စန္းလြင္က ေျပာသည္။

“အေကာင္အထည္ေဖာ္ ၿပီးစီးမႈက ရာႏႈန္းအားျဖင့္ ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ရွိေနၿပီ”ဟု ဒု ၀န္ႀကီးက ေျပာသည္။

ယေန႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ဆီဒုိးနား ဟိုတယ္တြင္ျပဳလုပ္ေသာ ၂၅ ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ စီးပြားေရး ေပါင္းစည္းမႈဆုိင္ရာ အဆင့္ျမင့္ လုပ္ငန္း အဖြဲ႔ အစည္းအေ၀းတြင္ အထက္ပါအတုိင္း ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

အာဆီယံ၁၀ ႏုိင္ငံအတြင္း AEC ကုိ ႏုိင္ငံအလုိက္ သတ္မွတ္ထားသည့္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္မႈအေနျဖင့္ ၿပီးစီးမႈအဆင့္သတ္မွတ္ ခ်က္အရ ဆုိပါက အဆင့္ ၆ ေနရာတြင္ ရွိေနၿပီဟုလည္း ေဒါက္တာ စန္းလြင္က ေျပာသည္။

“ႏုိင္ငံအလုိက္ လုပ္ရမယ့္ လုပ္ငန္းေတြ ရွိတာေပါ့၊ ၿပီးစီးရမယ့္ လုပ္ငန္းေတြ ရွိတယ္၊ ဒါေတြၿပီးစီးမႈနဲ႔ တုိင္းတာပါ၊ က်န္ေနတဲ့ လုပ္ရ မယ့္ ဟာေတြေရာ ရိွတာေပါ့၊ အဲဒါေတြကုိ ဘယ္ေလာက္လုပ္ၿပီးၿပီလဲ ဆုိတာကုိ အေျခခံၿပီး တြက္တာပါ”ဟု ၎က ေျပာျပသည္။

အာဆီယံ စီးပြားေရး အသုိက္အ၀န္း AEC ကုိ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အကုန္တြင္ အၿပီးသတ္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ၿပီး ျဖစ္ရမည္ ျဖစ္ သည္။

ထုိအခ်ိန္တြင္ အာဆီယံ ႏုိင္ငံမ်ားအၾကား ကုန္သြယ္မႈမ်ား၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား၊ ကုန္စည္မ်ား၊ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ား၊ ကြ်မ္းက်င္ လုပ္သား မ်ား၊ အရင္းအႏွီးမ်ား အေကာက္ခြန္မဲ့ လြတ္လပ္စြာ စီး၀င္ႏုိင္ၾကမည္ျဖစ္ၿပီး အေကာက္ခြန္ မဟုတ္ေသာ အတားအဆီးမ်ားသာ ရွိိေနရေတာ့မည့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား အေကာင္အထည္ ေဖာ္ၿပီးစီးရမည္ ျဖစ္သည္။

အာဆီယံ ၁၀ ႏုိင္ငံတြင္ ကနဦးအဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံမ်ားျဖစ္သည့္ ထုိင္း၊ အင္ဒုိနီးရွား၊ မေလးရွား တုိ႔ကဲ့သုိ႔ေသာ ႏုိင္ငံမ်ားက အေကာက္ခြန္ အတားအဆီးကို ႏွစ္အလုိက္ေလွ်ာ့ခ်မႈ ေစာလွ်င္စြာ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ၾကသည့္အဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံမ်ားမွာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွသာ စတင္ ၍ တျဖည္းျဖည္းေလွ်ာ့ေပါ့မႈကုိ စတင္ခဲ့ၾကေၾကာင္း သိရသည္။

ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုန္သည္မ်ားႏွင့္ စက္မႈလက္မႈ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းခ်ဳပ္(UMFCCI) ဗဟိုေကာ္မတီ၀င္ ေဒါက္တာ ေအာင္သိန္း က ျမန္မာႏုိင္ငံ အေနႏွင့္လည္း အေကာက္ခြန္ ေလွ်ာ့ခ်မႈကို ၂၀၀၈ ခုႏွစ္က စတင္ခဲ့ေၾကာင္း ေျပာသည္။

“ျမန္မာက ၂၀၀၈ ေလာက္မွ အခြန္ေလွ်ာ့ခ်မႈကုိ လုပ္ခဲ့တာ၊ ႏွစ္အလုိက္ သူ႔ရာႏႈန္းနဲ႔သူ ေလွ်ာ့တာေပါ့၊ အခုလက္ရွိ အေကာက္ခြန္ လုိင္း မွာက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ သုညရာခုိင္ႏႈန္းကေန ၅ ရာခုိင္ႏႈန္းအတြင္းပဲ ရွိေတာ့တာပါ”ဟု ၎က ေျပာျပသည္။

အေကာက္ခြန္ မရွိ လြတ္လပ္စြာ စီးဆင္းခြင့္ရွိလာမည့္ AEC တြင္ အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားအၾကား ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈႏႈန္း ကြာဟခ်က္ရွိေနျခင္းက ေနာက္က်ေနေသာ ႏုိင္ငံမ်ားအတြက္ အခက္ျဖစ္ေစမည္ဟု စီးပြားေရး ပညာရွင္မ်ားက ေျပာဆုိထားသည္။

အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားအၾကားတြင္ မေလးရွား၊ ထုိင္း၊ အင္ဒုိနီးရွား တုိ႔ကဲ့သုိ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအရွိန္ေကာင္းၿပီး ႏုိင္ငံမ်ား ရွိသကဲ့သုိ႔ ျမန္မာ၊ လာအုိ၊ ကေမၻာဒီးယား ႏုိင္ငံမ်ား ကဲ့သုိ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ အရွိန္ ေနာက္က်ေနေသာ ႏုိင္ငံမ်ားလည္း ရွိေနေသးသည္။

“ျပႆနာက ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ကြာဟခ်က္ပဲ၊ လြတ္လပ္စြာ ကူးလူးစီးဆင္းခြင့္ ရွိေတာ့မယ့္ အခ်ိန္မွာ ကုန္စည္ေတြ၊ ၀န္ေဆာင္မႈေတြ ၀င္လာၾကမွာ၊ လူတုိင္းက ေစ်းႏႈန္းသက္သာၿပီး အရည္အေသြးမီတဲ့ပစၥည္းပဲ သုံးစြဲမွာေပါ့၊ ၀န္္ေဆာင္မႈအပုိင္းဆုိရင္လည္း ဒီလုိပဲ၊ ေကာင္း တဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈကုိ ယူၾကမွာပဲ၊ မယွဥ္ႏုိင္မယ့္ အခက္အခဲေတြ ရွိလာမွာ၊ ဒါေၾကာင့္ ဒီဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကြာဟခ်က္ကုိေတာ့ ညႇိၾကရမွာပဲ”ဟု အမ်ိဳးသားစီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ ၀န္ႀကီးဌာန ႏုိင္ငံျခား စီးပြားဆက္သြယ္ေရး ဦးစီးဌာန ဒု ညႊန္ၾကားေရးမႉး ေဒါက္တာ သန္းထြဋ္ က ေျပာသည္။

သုိ႔ေသာ္ အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားၾကားတြင္ ထားရွိသည့္ မွ်တစြာ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး အာဆီယံ သေဘာတူညီခ်က္ မူေဘာင္က ဖြံၿဖိဳးမႈ ကြာဟခ်က္အတြက္ ျပန္လည္ ညႇိႏႈိင္းႏုိင္သည့္ အေရးပါေသာ အခ်က္အျဖစ္ရွိေနသည္ဟုလည္း ၄င္းက ဆိုသည္။

“AEC ကုိ၂၀၁၅ ၿပီးရမယ္ ဆုိေပမယ့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကြာဟခ်က္အတြက္ ေနာက္ထပ္ တုိးေပးထားတာမ်ိဳးေလးေတြ ရွိတယ္၊ လာအုိ တုိ႔ ျမန္မာ တုိ႔ ဆုိရင္ ၂၀၁၅ မွာ မၿပီးႏုိင္တဲ့ တခ်ိဳ႕အခ်က္ေတြကုိ ၂၀၁၈ အထိ အခ်ိန္ ထပ္တုိးေပးတာမ်ိဳး ရွိပါတယ္”ဟု ေဒါက္တာ သန္းထြဋ္ က ေျပာဆိုသည္။

အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ား အေနျဖင့္ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအျဖစ္ AEC တခုသာမကဘဲ ေဒသႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ေနသည့္ အျခားႏုိင္ငံမ်ားျဖစ္ေသာ တ႐ုတ္၊ ဂ်ပန္၊ အိႏၵိယ၊ ကုိရီးယား၊ နယူးဇီလန္ႏွင့္ ၾသေၾတးလ် ၆ ႏုိင္ငံ အင္အားစုႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္သည့္ ေဒသတြင္း ဘက္စုံစီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ(Regional Comrehensive Economic Partnership_RCEP) ညႇိႏႈိင္းမႈကုိလည္း ၂၀၁၅ တြင္ အၿပီးသတ္ ေၾကညာရန္ လုပ္ေဆာင္လ်က္ ရွိသည္။